ایزو ۱۰۰۰۶ (استاندارد مدیریت کیفیت پروژه‌ها)

نیاز به مشاوره دارید؟ با ما تماس بگیرید...

۰۲۳-۳۶۶۵۰ (۳۰ خط) ۰۲۳-۳۳۴۴۴۸۱۴

مشاوره رایگان

سفارش گواهینامه ایزو

ایزو ۱۰۰۰۶ یک استاندارد بین‌المللی است که توسط سازمان جهانی استاندارد (ISO) تدوین شده و راهنمایی‌هایی برای مدیریت کیفیت در پروژه‌ها ارائه می‌دهد. این استاندارد به سازمان‌ها کمک می‌کند تا اصول مدیریت کیفیت را در بخش‌های مختلف پروژه‌های خود، از جمله در برنامه‌ریزی، اجرا، کنترل و بهبود پروژه‌ها به کار گیرند. هدف اصلی ایزو ۱۰۰۰۶ افزایش کارایی و اثربخشی پروژه‌ها از طریق بهبود کیفیت فرآیندها و محصولات نهایی است. جهت اخذ ایزو ۱۰۰۰۶(صدور ایزو ۱۰۰۰۶) ایزوسیستم آماده ارائه خدمات به شرکت‌ها و سازمان‌ها می‌باشد. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشد تا با کاربرد و نحوه اخذ گواهی ایزو ۱۰۰۰۶ آشنا شوید.

ایزو ۱۰۰۰۶ چیست؟

شرکت‌ها و پیمانکارانی که اقدام به به دریافت گواهینامه ISO 10006 می‌کنند، به کارفرما این اطمینان را می‌دهند که پیمانکار پروژه دارای یک سیستم منسجم مدیریتی برای رسیدن به اهداف پروژه است. لذا شرکت‌هایی که استاندارد مدیریت پروژه مانند PMBOK یا ISO 10006 در آن‌ها پیاده‌سازی شده است، ضمن سازماندهی بهتر به امور و فرآیندها، باعث افزایش بهره‌وری و اثربخشی اجرای پروژه‌ها می‌شوند.

ماهیت راهنما و موضوع گواهینامه

ISO 10006 یک سند راهنما است و به منظور استفاده برای صدور گواهینامه رسمی (Certification/Registration) در نظر گرفته نشده است. با این حال، بسیاری از شرکت‌های مشاوره‌ای خدمات پیاده‌سازی و گواهی‌نامه “انطباق” (Compliance) با این استاندارد را ارائه می‌دهند. سازمان‌ها ممکن است برای بهبود تصویر خود در مناقصات، ارزیابی‌های فنی، یا جذب مشتریان، به دنبال دریافت چنین گواهی‌نامه‌هایی باشند. این گواهی‌نامه‌ها، اگرچه رسمی نیستند، اما می‌توانند نشان‌دهنده تعهد سازمان به رعایت اصول مدیریت کیفیت در پروژه‌ها باشند.

دامنه کاربرد استاندارد ISO 10006

استاندارد ISO 10006 راهنمایی جامع در خصوص کاربرد مدیریت کیفیت در پروژه‌ها ارائه می‌کند؛ این استاندارد برای پروژه‌هایی با پیچیدگی مختلف، کوچک یا بزرگ، کوتاه‌مدت یا بلندمدت، در محیط‌های مختلف و صرف‌نظر از نوع محصول یا فرآیندی که دخیل بوده است، کاربرد دارد.

ایزو ۱۰۰۰۶ راهنمای مدیریت پروژه نیست، بلکه راهنمایی برای کیفیت در فرآیندهای مدیریت پروژه ارائه می‌کند.

هزینه اخذ ایزو ۱۰۰۰۶

هزینه صدور گواهینامه ایزو 10006 از مراکز معتبر، بسته به کیفیت و اعتبار مراجع صدور، از ۲,۷۰۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان متغیر است. البته اعلام قیمت گواهینامه ایزو 10006 بدون بررسی کامل یک شرکت یا سازمان کار سختی است. چون حجم فرایندها، ارتباطات بین فرایندها، تعداد پرسنل و واحدها، بخش‌های طراحی و تولید محصول و … همگی عواملی هستند که در قیمت صدور گواهینامه تاثیر دارند.

هدف از نگارش استاندارد ایزو ۱۰۰۰۶

هدف از نگارش و تدوین iso 10006، ارائه راهنمایی‌هایی در خصوص کاربرد مدیریت کیفیت پروژه‌ها است. این استاندارد طرح کلی اصول و رویه‌های مدیریت کیفیت را ارائه می‌کند، که اجرای آنها مهم بوده و در راستای دستیابی به اهداف کیفیت مدیریت پروژه‌ها تاثیرگذار است.

استاندارد ISO 10006 و راهنمایی‌های مندرج در آن، بخش وسیعی از سازمان‌ها و شرکت‌ها را پوشش می‌دهد و در پروژه‌های مختلف از کوچک تا بزرگ و ساده تا پیچیده, از یک پروژه مستقل تا پروژه ای که خود بخشی از یک پورتفو پروژه‌ها است، کاربرد دارد.

کاربرد این راهنما بیشتر برای کسانی است که در مدیریت پروژه‌ها تجربه دارند و لازم است اطمینان حاصل کنند سازمان آنها اصول و رویه‌های مذکور در سری استانداردهای ایزو ۹۰۰۰ را اجرا کرده است. همچنین کسانی که در مدیریت کیفیت تجربه دارند در استفاده از دانش و تجربه خود در پروژه‌ها، ملزم به تعامل با سازمان‌های مسئول پروژه هستند.

تاریخچه iso 10006

ایزو ۱۰۰۰۶ را اولین بار در سال ۱۹۹۷ و نسخه بعدی را در سال ۲۰۰۳ منتشر کردند. این استاندارد توسط بسیاری از شرکت‌ها مورد توجه قرار گرفت. شرکت‌ها و سازمان‌ها با اخذ گواهینامه ISO 10006 می‌توانند از امتیازات ویژه‌ای در هنگام شرکت در مناقصات و ارزیابی‌های فنی برخوردار شوند.

اجزا اصلی ایزو ۱۰۰۰۶

تمرکز مشتری

استاندارد ایزو ۱۰۰۰۶ کاملاً روشن می‌کند که دستیابی یا حتی انتظارات بیش از حد مشتری برای یک پروژه موفق ضروری است.

مسئولیت مدیریت

همانطور که در بقیه استانداردهای خانواده ISO 9000 معمول است، استاندارد ایزو ۱۰۰۰۶، تصریح می‌کند که تعهد و مشارکت فعال مدیریت عالی برای یک سیستم مدیریت کیفیت کارآمد ضروری است. حمایت مدیریت از یک فرهنگ کیفیت در تضمین موفقیت پروژه بسیار مهم است.

مشارکت مردم

این استاندارد بر اهمیت افراد حاضر در روند پروژه نیز تاکید می‌کند. این امر روشن می‌سازد که آنها باید دارای مسئولیت‌های کاملاً مشخص و صلاحیت کافی باشند و ابزارهای مناسبی برای انجام وظایف خود تهیه کنند. همچنین اشاره می‌کند که پیامدهای پروژه‌های چند ملیتی و چند فرهنگی باید مورد توجه قرار گیرد.

عناصر اصلی مربوط به مدیریت پروژه ISO 10006

نیاز به اجرای مدیریت پروژه با دو عنصر مهم ارتباط دارد. هنگامی که از این دو مورد پیروی شوند، تیم پروژه و رهبری کار را با کیفیت بالایی ارائه می‌دهند:

• سازمان: این بخش قابل تغییر است و بخش‌های مختلف تجاری شرکت از ارتباط بهتر و همکاری آسان‌تر بهره‌مند خواهند شد.

• مدیریت و نظارت پروژه: به لطف شاخصه‌‌ی عملکرد کلیدی یا KPI (میزان خوب بودن عملکرد سازمان) امکان نظارت بر پیشرفت پروژه وجود دارد و تضمین این که اهداف به دست می‌آیند، امکان‌پذیر است.

چالش‌های بالقوه در مدیریت پروژه

در ایزو ۱۰۰۰۶ رهبران پروژه باید جذبه و قدرت را ترکیب کنند و از همه مهم‌تر، تعادل را برای تیم خود درنظر بگیرند. درنهایت اعضای تیم با توجه به طرح و چارچوب فنی که بر آن‌ها تحمیل شده‌است، تلاش خواهند کرد.

مدیریت باید از همان روز اول، از پروژه پشتیبانی کند و به وضوح وظایفی که هر یک از اعضای تیم باید انجام دهند را مشخص کند. از آنجا که پروژه به طور بالقوه دست‌خوش تغییرات خواهد شد، دانستن اینکه چگونه با آن سازگار شویم ضروری است. 

اصول اجرایی گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۶

همان‌طور که اشاره کردیم، اصول این استاندارد را بسیار نزدیک به اصول مدیریت کیفیتی خانواده ایزو ۹۰۰۰ تدوین کرده‌اند. برخی از مواردی که ایزو ۱۰۰۰۶ بر آن‌ها تأکید دارد عبارت‌اند از:

مشتری‌مداری

این استاندارد به‌صورت واضح اعلام می‌کند که دستیابی به انتظارات مشتری و یا فراتر رفتن از آن، برای یک پروژه موفق الزامی است.

رهبری صحیح

فردی که رهبری پروژه را برعهده دارد باید صلاحیت این کار را داشته باشد. همچنین برای اجرای فرایند‌های پیچیده و مدیریت بخش‌های مختلف سیستم آمادگی داشته باشد.

مسئولیت‌های مشخص

ایزو ۱۰۰۰۶ تاکید می‌کند که تمامی افرادی که در پروژه فعالیت دارند، باید وظایف روشنی را دنبال کنند و مسئولیت‌های کاملاً مشخص را در پروژه به عهده بگیرند.

روابط سودمند دوطرفه

برقراری تمام شرایط ذکر شده در این استاندارد می‌تواند باعث شود تا هم مجموعه شما و هم مشتری، از تعامل با یکدیگر سود ببرید.

اجرای رویکرد فرایندمحور

تمام فرایندهایی را که در سیستم اجرایی می‌کنید باید با رویکردهای استاندارد ایزو ۱۰۰۰۶ ترکیب کنید.

پیشرفت مداوم

باتوجه‌به اینکه تمام فرایندهای موجود در مدیریت پروژه در حال اجرا هستند، سیستم شما دائماً قابلیت پیشرفت و بهبود را خواهد داشت و این عامل به‌خودی‌خود یک مزیت بزرگ به شمار می‌رود.

رویکرد جدی تصمیم‌گیری

تصمیم‌گیری در سازمان‌ها باید با جدیت کامل صورت بگیرد. اجرای تصمیم‌ها را به تعویق نیندازید.

رابطه ISO 10006 با سایر استانداردهای ایزو

پیاده‌سازی این استاندارد در کنار استانداردهای پایه نظیر ایزو ۹۰۰۱ و سیستم مدیریت یکپارچه IMS ، یا در کنار استانداردهای سری مشتری‌مداری نظیر ایزو ۱۰۰۰۲ و ایزو ۱۰۰۰۴ به رشد و تعالی سازمان به صورت چشمگیری کمک خواهد کرد.

شباهت‌های ایزو ۱۰۰۰۶ به ایزو ۹۰۰۱

برخی رویکردهای کنترل کیفیت که هر دو استاندارد آن را پوشش می‌دهند شامل موارد زیر است:

• رویکرد فرایند
• تمرکز مشتری
• مشارکت مردم
• رهبری
• رویکرد سیستماتیک
• پیشرفت متداوم

رویکرد فرآیندمحور و اصول کیفیت

ISO 10006 رویکرد فرآیندمحور را به کار می‌گیرد که شامل چرخه Plan-Do-Check-Act (PDCA) (طراحی، انجام، بررسی، اقدام) و «تفکر مبتنی بر ریسک» است. این استاندارد همچنین بر اساس هفت اصل کلیدی مدیریت کیفیت بنا شده است که پایه‌های سیستم‌های مدیریت کیفیت را برای هر دو سازمان مبدأ و سازمان پروژه تشکیل می‌دهند.

1. تمرکز بر مشتری: درک نیازهای کنونی و آینده مشتریان و ذی‌نفعان برای موفقیت پروژه ضروری است. این امر شامل ارزیابی تأثیرات احتمالی بر محصول/خدمت پروژه و حل تعارضات بین الزامات ذی‌نفعان است.
2. رهبری: مدیریت ارشد، از جمله مدیر پروژه، باید با تعیین خط‌مشی و اهداف کیفیت، فرهنگ کیفیت را ایجاد و منابع لازم را فراهم آورد.
3. مشارکت افراد: افراد در تمام سطوح باید نقش‌ها، مسئولیت‌ها و اختیارات مشخصی داشته باشند تا توانایی‌هایشان به نفع پروژه به کار گرفته شود . انتصاب پرسنل شایسته و ارائه ابزارها و تکنیک‌های مناسب برای عملیات و کنترل فرآیندها حیاتی است.
4. رویکرد فرآیندمحور: فعالیت‌ها و منابع مرتبط باید به عنوان یک فرآیند مدیریت شوند تا نتایج مطلوب با کارایی بیشتری حاصل گردند.
5. بهبود: تلاش مستمر برای ارتقاء فرآیندها و محصولات/خدمات پروژه. این شامل اقداماتی برای بهبود مستمر پروژه‌های فعلی و آتی است.
6. تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد: تصمیم‌گیری‌ها باید بر اساس داده‌ها و اطلاعات واقعی صورت گیرد.
7. مدیریت ارتباطات: ایجاد و حفظ روابط اثربخش با ذی‌نفعان مختلف پروژه.

فرآیندهای اصلی مدیریت کیفیت پروژه

این استاندارد رهنمودهایی را در مورد فرآیندهای کلیدی مدیریت کیفیت در پروژه‌ها ارائه می‌دهد که برای دستیابی به اهداف پروژه ضروری هستند. این فرآیندها به دسته‌های زیر تقسیم می‌شوند:

1. سیستم‌های مدیریت کیفیت در پروژه‌ها: شامل درک ویژگی‌های پروژه، اصول کیفیت و برنامه‌ریزی کیفیت پروژه.
2. مسئولیت مدیریت در پروژه‌ها: شامل تعهد مدیریت ارشد، فرآیند راهبردی (شامل کاربرد اصول کیفیت) و بازنگری‌های مدیریتی.
3. مدیریت منابع در پروژه‌ها: شامل برنامه‌ریزی و کنترل منابع (مانند منابع انسانی).
4. تحقق محصول/خدمت در پروژه‌ها: این بخش شامل مجموعه‌ای از فرآیندهای وابسته به هم است که به طور مستقیم به ایجاد محصول یا خدمت پروژه مربوط می‌شوند. این فرآیندها شامل موارد زیر هستند:
   • فرآیندهای وابسته به هم: مانند آغاز پروژه، توسعه طرح مدیریت پروژه، مدیریت تعاملات، مدیریت تغییر و خاتمه فرآیند و پروژه.
   • فرآیندهای مرتبط با دامنه شمول: شامل توسعه مفهوم، توسعه و کنترل دامنه، و تعریف و کنترل فعالیت‌ها.
   • فرآیندهای مرتبط با زمان: برنامه‌ریزی وابستگی‌های فعالیت، تخمین زمان، توسعه و کنترل برنامه زمان‌بندی.
   • فرآیندهای مرتبط با هزینه: تخمین هزینه، بودجه‌بندی و کنترل هزینه.
   • فرآیندهای مرتبط با ارتباطات: برنامه‌ریزی ارتباطات، مدیریت اطلاعات و کنترل ارتباطات.
   • فرآیندهای مرتبط با ریسک: شناسایی، ارزیابی، درمان و کنترل ریسک.
   • فرآیندهای تدارکات: برنامه‌ریزی و کنترل تدارکات، مستندسازی الزامات، مدیریت تأمین‌کننده خارجی و کنترل قراردادها.
5. اندازه‌گیری، تحلیل و بهبود در پروژه‌ها: شامل اندازه‌گیری، تحلیل و فعالیت‌های بهبود مستمر.

مزایا و چالش‌های پیاده‌سازی

پیاده‌سازی رهنمودهای ISO 10006 مزایای قابل توجهی برای سازمان‌ها به همراه دارد:

• افزایش بهره‌وری و اثربخشی اجرای پروژه‌ها
• ارتقاء تصویر شرکت و سهم بازار
• کاهش هزینه‌های اضافی از طریق ارائه راهنمایی‌های سیستماتیک و بهبود مستمر
• دستیابی به رضایت مشتری و سایر ذی‌نفعان
• تحویل به‌موقع پروژه‌ها و کاهش غافلگیری‌ها در طول اجرا
• شفافیت بیشتر در فرآیند تصمیم‌گیری از طریق ارتباطات مؤثر
• انتقال دانش و تجربیات بین سازمان‌ها و پروژه‌ها
• ارائه پیشنهادهای مناقصه واقع‌بینانه‌تر و کارآمدتر

با این حال، چالش‌هایی نیز در پیاده‌سازی این استاندارد وجود دارد:

• سردرگمی میان مدیریت کیفیت محصول و مدیریت پروژه
• عدم تمرکز کافی بر کیفیت پروژه در مقابل کیفیت محصول [
• برنامه‌ریزی‌های غیرواقع‌بینانه و عدم دستیابی به اهداف کیفیت
• انتصاب افراد فاقد دانش تخصصی و تجربه کافی در مدیریت کیفیت پروژه
• فقدان تعهد مدیریت ارشد به استقرار، پیاده‌سازی و حفظ سیستم کیفیت
• چالش‌ها در ممیزی به دلیل عدم دانش و صلاحیت کافی
• هزینه‌های بالای ممیزی، آموزش و بهبود که می‌تواند برای برخی سازمان‌ها بازدارنده باشد
• پیاده‌سازی یک سیستم بوروکراتیک و ناسازگار که می‌تواند منجر به کاهش انگیزه کارکنان شود

چرخه عمر استاندارد ایزو ۱۰۰۰۶

کمیته فنی ISO/TC 176 (مدیریت و تضمین کیفیت) با همکاری کمیته فرعی SC 2 (سیستم‌های کیفیت) اولین‌بار در سال ۱۹۹۷ استاندارد ISO 10006 را تهیه کرد.

نسخه بعدی را در سال ۲۰۰۳ منتشر و عرضه کردند و ویرایش سوم ایزو ۱۰۰۰۶ در سال ۲۰۱۷ جایگزین ورژن ۲۰۰۳ شد. ورژن ۲۰۱۷ را از نظر فنی برای همسویی با ISO 9000:2015، ISO 9001:2015 و ISO 21500:2012 بازبینی کرده‌اند.

(منبع: https://www.iso.org/standard/70376.html)

جمع‌بندی

با اخذ گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۶ می‌توانید از امتیازات ویژه‌ای در هنگام شرکت در مناقصات و ارزیابی‌های فنی برخوردار شوید و این استاندارد توسط بسیاری از شرکت‌ها موردتوجه قرار گرفته است. به خاطر داشته باشید که ایزو ۱۰۰۰۶ راهنمای مدیریت پروژه نیست، بلکه راهنمایی برای کیفیت در فرایندهای مدیریت پروژه ارائه کرده است.

پیاده‌سازی این ایزو در کنار استانداردهای پایه نظیر ایزو ۹۰۰۱ و سیستم مدیریت یکپارچه IMS یا سری مشتری‌مداری نظیر ایزو ۱۰۰۰۲ و ایزو ۱۰۰۰۴ به رشد و تعالی سازمان کمک خواهد کرد.

سوال‌های متداول

اخذ گواهینامه ایزو ۱۰۰۰۶ از ایزوسیستم

ایزوسیستم با همکاری برترین مراجع صدور (CB)، انواع گواهینامه‌های بین‌المللی ایزو (ISO) را برای سازمان‌ها و سایر مراکز تجاری و غیرتجاری صادر می‌کند. شرکت دانش بنیان خانه مدیران، ایزوسیستم را به‌عنوان برند تجاری خود ثبت کرده و از سال ۱۳۸۵ در حوزه ارائه خدمات مشاور مدیریت و صدور گوهینامه‌های بین‌المللی ایزو فعالیت می‌کند.

برای اخذ ایزو از طریق صفحه دریافت ایزو درخواست خود را به صورت سریع ثبت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید از طریق شماره‌های ۳۳۴۴۴۸۱۴-۰۲۳ و ۳۳۴۴۴۸۱۳-۰۲۳ با ما در تماس باشید یا از طریق تکمیل فرم اخذ ایزو کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.

این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می باشد.