OHSAS 18001 (استاندارد مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای)

استاندارد OHSAS ۱۸۰۰۱ (مخفف Occupational Health and safety Assessment series) یک استاندارد بین‌المللی برای مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی بود که به سازمان‌ها کمک می‌کرد تا خطرات محیط کار را کاهش دهند و سلامت کارکنان را بهبود بخشند. این استاندارد در سال ۲۰۱۸ با استاندارد جدیدتر ISO ۴۵۰۰۱ جایگزین شد، که اهداف مشابهی را دنبال می‌کند، اما با ساختار یکپارچه‌تر و تمرکز بیشتر بر رهبری و مشارکت کارکنان. در این مقاله با ما همراه باشید تا با جزئیات بیشتر جایگزینی این استانداردها آشنا شوید.

تعریف OHSAS 18001

استاندارد ohsas18001 چیست؟

استاندارد OHSAS ۱۸۰۰۱ راهنمایی‌هایی برای شناسایی خطرات، ارزیابی ریسک‌ها و اجرای اقدامات کنترلی ارائه می‌داد تا محیط کاری ایمن‌تری ایجاد شود. این استاندارد به شرکت‌ها کمک می‌کرد تا قوانین ایمنی را رعایت کنند، حوادث شغلی را کاهش دهند و عملکرد کلی ایمنی خود را بهبود بخشند.

OHSAS18001 را استاندارد مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی هم می‌نامند. این استاندارد توسط سازمان بین‌المللی ایزو تدوین نشده است و به همین سبب نباید از عبارت ایزو در کنار آن استفاده کرد. استانداردی که در آن الزاماتی را برای سازمان‌ها ارائه می‌کند که می‌خواهند ایمنی کارکنانشان را در بالاترین حد ممکن نگه دارند. این استاندارد از نظر متن و الزامات به استاندارد ایزو ۱۴۰۰۱ بسیار شبیه است و بجای الزامات محیط زیستی، الزامات ایمنی و بهداشت شغلی آورده شده است.

برای اطلاعات بیشتر در مورد این استاندارد می‌توانید متن فارسی استاندارد OHSAS 18001 ویرایش ۲۰۰۷ را مطالعه کنید.

استاندارد OHSAS 18001

مزایای اخذ OHSAS ۱۸۰۰۱ چیست؟

  • بهبود تصویر و اعتبار شرکت‌ها را بین سهام‌داران، مشتریان و عموم مردم
  • اتخاذ بهترین اقدامات بین‌المللی در رابطه با مدیریت ریسک
  • تضمین سلامت و رفاه کارمندان، پیمانکاران فرعی و مردم
  • به حداقل رساندن مسئولیت کارفرمایان از طریق اتخاذ کنترل‌های فعال
  • تضمین آگاهی و رعایت قوانین
  • کاهش یا از بین بردن خطرات محیط کار، میزان تصادف و حادثه
  • افزایش انگیزه کارکنان، از طریق تهیه یک محل کار ایمن تر

هزینه اخذ OHSAS ۱۸۰۰۱

هزینه صدور گواهینامه OHSAS ۱۸۰۰۱ از مراکز معتبر، بسته به کیفیت و اعتبار مراجع صدور، از ۲,۷۰۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان متغیر است. البته اعلام قیمت گواهینامه بدون بررسی کامل یک شرکت یا سازمان کار سختی است. چون حجم فرایندها، ارتباطات بین فرایندها، تعداد پرسنل و واحدها، بخش‌های طراحی و تولید محصول و … همگی عواملی هستند که بر این قیمت تاثیر دارند.

کاربرد استاندارد OHSAS ۱۸۰۰۱

استاندارد مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای OHSAS18001 دارای الزاماتی است که با هدف کاهش ریسک در سازمان‌ها تدوین شده‌اند. این الزامات که برای سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای طرح‌ریزی و نوشته شده‌اند در صورت اجرا در سازمان‌ها می‌توانند از طریق کنترل خطرات موجب بهبود عملکرد سازمان شوند. دامنه کاربرد این استاندارد به عواملی مانند خط‌مشی ایمنی و بهداشت حرفه‌ای و ماهیت و شرایطی که در آن فعالیت مینماید و خطرات و پیچیدگی این فعالیت‌ها بستگی دارد. OHSAS 18001 بیشتر به موضوعات ایمنی و بهداشت حرفهای اشاره می‌کند تا به ایمنی محصول و خدمات.

تاریخچه استاندارد OHSAS18001

اولین نسخه مربوط به استاندارد OHSAS18001، با توجه به نبود استانداردی بین‌المللی در خصوص ایمنی و بهداشت شغلی، در سال ۱۹۹۹ توسط کمیته‌ی با نظارت و رهبری انیستیتو استاندارد بریتانیا (BSI) ارائه شد. این کمیته با همکاری شرکت‌های انگلیسی صدور گواهینامه مشغول تدوین استانداردی در زمینه ایمنی و بهداشت شغلی شدند. آخرین ویرایش این استاندارد مربوط به سال ۲۰۰۷ است.

 در سال‌های اخیر سازمان بین‌المللی استاندارد، OHSAS ۱۸۰۰۱ را با استانداردی با نام ایزو ۴۵۰۰۱ جایگزین کرده است.

الزامات اصلی ohsas ۱۸۰۰۱

برای دستیابی به گواهینامه OHSAS ۱۸۰۰۱، سازمان‌ها باید الزامات زیر را رعایت کنند:

  • شناسایی خطرات: سازمان‌ها باید تمام خطرات ایمنی و بهداشتی محیط کاری خود را شناسایی و ارزیابی کنند.
  • تدوین سیاست‌های ایمنی: ایجاد سیاست‌هایی که به بهبود مستمر ایمنی و بهداشت شغلی کمک کند.
  • کنترل خطرات: توسعه روش‌هایی برای کاهش یا از بین بردن خطرات ایمنی.
  • آموزش کارکنان: تمامی کارکنان باید آموزش‌های لازم برای رعایت اصول ایمنی و بهداشت شغلی را دریافت کنند.

مشاوره و پیاده‌سازی ohsas ۱۸۰۰۱

ایزوسیستم به عنوان یک مجموعه مشاور، آماده مشاوره پیاده‌سازی الزمات OHSAS ۱۸۰۰۱ در کلیه‌ی سازمان‌هایی است که در زمینه‌ی مدیریت ایمنی تلاش می‌کنند و می‌خواهند رضایت بخش‌های ذینفع و به‌ویژه مشتریان را جلب کنند.

خدمات مشاور مدیریت ایزوسیستم برای پیاده‌سازی OHSAS ۱۸۰۰۱ از طریق اعزام مشاورین خبره و مجرب به محل فعالیت شرکت و سازمان کارفرمایان محترم انجام می‌شود.

استاندارد OHSAS ۱۸۰۰۱ به‌عنوان بخشی از سیستم IMS

OHSAS18001 نیز مانند ایزو ۹۰۰۱ و ایزو ۱۴۰۰۱ یک استاندارد عمومی پرطرفدار بوده و تمام سازمان‌ها صرف‌نظر از اندازه، خدماتی و یا تولیدی بودن می‌توانند آن را پیاده‌سازی کنند و محیط کاری ایمنی را برای پرسنل‌شان ایجاد کنند.

به شرکت‌ها و سازمان‌ها توصیه می‌گردد در صورت امکان و وجود شرایط مالی و اقتصادی نسبت به دریافت مجموعه گواهینامه استاندارد IMS که شامل OHSAS18001 ، ایزو ۹۰۰۱ ویرایش ۲۰۱۵ و ایزو ۱۴۰۰۱ ویرایش ۲۰۱۵ می‌باشد اقدام نمایند.

چه کسب‌وکارهایی می‌توانند OHSAS ۱۸۰۰۱ را پیاده‌سازی کنند؟

OHSAS ۱۸۰۰۱ در طیف گسترده‌ای از صنایع اجرا شده است. استاندارد بهداشت و ایمنی می‌تواند به نفع هر سازمانی باشد که تصمیم به اجرای آن بگیرد. هدف از این سیستم مدیریتی این است که کارکنان را محور قرار داده و از اجرای بهترین شیوه اطمینان حاصل کند. اجرای مؤثر نتایج استاندارد در یک محیط کاری ایمن‌تر برای نیروی کار شما، باعث کاهش ریسک می‌شود.

مراحل پیاده‌سازی OHSAS ۱۸۰۰۱ در یک سازمان

پیاده‌سازی OHSAS ۱۸۰۰۱ نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و چندین مرحله اساسی است:

تحلیل وضعیت کنونی سازمان

اولین گام تحلیل وضعیت موجود و شناسایی نقاط ضعف و قوت سیستم مدیریت ایمنی است.

تدوین سیاست‌ها و اهداف

سازمان باید سیاست‌های روشنی در زمینه ایمنی و بهداشت شغلی تدوین کرده و اهداف قابل اندازه‌گیری تعیین کند.

شناسایی ریسک‌ها و ارزیابی آن‌ها

ارزیابی ریسک‌ها یکی از مراحل کلیدی در پیاده‌سازی استاندارد OHSAS ۱۸۰۰۱ است. این فرآیند شامل شناسایی خطرات بالقوه و تعیین راهکارهای کنترلی برای آن‌ها است.

آموزش کارکنان

یکی از مهم‌ترین بخش‌های پیاده‌سازی، آموزش کارکنان در زمینه ایمنی و بهداشت شغلی است. کارکنان باید بتوانند خطرات را شناسایی کرده و نحوه عملکرد در شرایط بحرانی را بدانند.

OHSAS ۱۸۰۰۱ در مقابل ISO ۴۵۰۰۱

ایزو ۴۵۰۰۱ را برای جایگزینی OHSAS ۱۸۰۰۱ طراحی کردند. در واقع، سازمان‌هایی که قبلاً گواهینامه OHSAS ۱۸۰۰۱ را دریافت کرده بودند، تا پایان مارس ۲۰۲۱ فرصت داشتند تا آن را به ایزو ۴۵۰۰۱ ارتقا دهند. مشاغلی که گواهینامه خود را جایگزین نمی‌کنند، درواقع سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای معتبر خود را از دست داده و از مزایای آن بی‌بهره می‌مانند.

ایزو ۴۵۰۰۱ چیست؟

برای جلوگیری و محدود کردن حوادث کاری در محل کار، می‌توانید گواهینامه استاندارد مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی را دریافت کنید. دو استاندارد معروف در این زمینه ISO ۴۵۰۰۱ و OHSAS ۱۸۰۰۱ هستند، اما تفاوت بین این دو استاندارد در چیست؟ایزو ۴۵۰۰۱ استاندارد ISO برای ایمنی و بهداشت شغلی است و سطح ایمنی و بهره‌وری در محل کار را بهبود می‌بخشد. این استاندارد با تأکید بر تعهد مدیریت، مشارکت کارگران و کنترل ریسک، با تعیین الزامات یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی، از صدمات، بیماری‌ها و تلفات ناشی از کار جلوگیری می‌کند.

این استاندارد جدید که جایگزین OHSAS ۱۸۰۰۱ شد، از رویکرد سایر سیستم‌های مدیریتی مانند ایزو ۱۴۰۰۱ و ایزو ۹۰۰۰۱ پیروی می‌کند.

تفاوت‌های کلیدی بین OHSAS ۱۸۰۰۱ و ایزو ۴۵۰۰۱

تفاوت های ایزو ۴۵۰۰۱ با OHSAS18001 چیست؟ تفاوت اصلی بین این دو استاندارد این است که ایزو ۴۵۰۰۱ یک رویکرد پیشگیرانه را اتخاذ می‌کند که مستلزم ارزیابی خطرات و اصلاح آن‌ها قبل از ایجاد حوادث و صدمات است؛ در حالی که OHSAS ۱۸۰۰۱ یک رویکرد واکنشی را اتخاذ می‌کند که فقط بر روی خطرات تمرکز می‌کند، نه راه‌حل‌ها.

این دو استاندارد از بسیاری جهات دیگر نیز متفاوت هستند. که در ادامه چند مورد را عنوان می‌کنیم:

اهداف و عملکرد

در ایزو ۴۵۰۰۱، تمرکز فزاینده‌ای بر اهداف به‌عنوان محرک برای بهبود و ارزیابی عملکرد وجود دارد. این اهداف می‌تواند در موضوعاتی مانند مشارکت کارگران، ارتباطات داخلی و خارجی و تدارکات باشد.

ساختار

ساختار ایزو ۴۵۰۰۱ بر اساس ضمیمه SL است، که چارچوبی برای سایر استانداردهای سیستم مدیریت ISO است و پیاده‌سازی را آسان‌تر و کارآمدتر می‌کند.

تعهد رهبری و مدیریت

ایزو ۴۵۰۰۱ نیاز به تاکید بیشتر بر مدیریت ارشد دارد تا به طور فعال سلامت و ایمنی را در سیستم مدیریت کلی سازمان بگنجاند.

مدیریت ریسک و فرصت

OHSAS ۱۸۰۰۱ منحصراً به خطرات می‌پردازد، درحالی که با ایزو ۴۵۰۰۱، ریسک‌ها و فرصت‌هایی که ممکن است تولید را مختل کنند شناسایی کرده و جهت بهبود و پیشگیری اقدام می‌کنند.

مشارکت کارگران و شخص ثالث

تمرکز ایزو ۴۵۰۰۱ بیشتر بر نیازها و انتظارات کارگران و طرف‌های ذی‌نفع است و برای شناسایی خطرات، به آموزش کارکنان نیاز دارد، اما OHSAS ۱۸۰۰۱ مشارکت گسترده‌ کارکنان را مجاز نمی‌داند.

تفاوت‌های کلیدی بین OHSAS 18001 و ایزو ۴۵۰۰۱

نحوه ارتقاء ohsas ۱۸۰۰۱ به استاندارد ISO ۴۵۰۰۱

سازمان‌هایی که از OHSAS ۱۸۰۰۱ استفاده می‌کنند، می‌توانند با رعایت برخی تغییرات و به‌روزرسانی‌ها، به استاندارد ISO ۴۵۰۰۱ ارتقاء یابند. این فرآیند شامل بررسی دقیق سیستم‌های مدیریتی و ارتقای برخی فرآیندها است. برای ارتقاء از OHSAS ۱۸۰۰۱ به استاندارد ISO ۴۵۰۰۱، باید مراحل زیر را دنبال کنید:

  1. بررسی الزامات جدید: استاندارد ISO ۴۵۰۰۱ نسبت به OHSAS ۱۸۰۰۱ تغییرات و الزامات جدیدی دارد، مانند تمرکز بیشتر بر مشارکت کارکنان و مدیریت ریسک. ابتدا باید این تغییرات شناسایی و بررسی شوند.

  2. تحلیل فاصله: وضعیت فعلی سازمان بر اساس OHSAS ۱۸۰۰۱ باید با الزامات ISO ۴۵۰۰۱ مقایسه شود تا نقاط ضعف و کمبودها مشخص شوند.

  3. تدوین یا به‌روزرسانی مستندات: مدارک و سیاست‌های مرتبط با سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی باید بر اساس الزامات ISO ۴۵۰۰۱ به‌روزرسانی شوند.

  4. آموزش کارکنان: کارکنان در تمامی سطوح باید با مفاهیم جدید ISO ۴۵۰۰۱ آشنا شوند و آموزش‌های لازم را دریافت کنند.

  5. ممیزی داخلی: قبل از ممیزی خارجی، یک ممیزی داخلی برای ارزیابی پیاده‌سازی صحیح استاندارد ISO ۴۵۰۰۱ باید انجام شود.

  6. ممیزی خارجی و دریافت گواهینامه: در نهایت، پس از آمادگی کامل، ممیزی خارجی توسط نهادهای صدور گواهینامه انجام می‌شود و گواهینامه ISO ۴۵۰۰۱ صادر خواهد شد.

این مراحل به سازمان‌ها کمک می‌کند تا انتقال به ISO ۴۵۰۰۱ را با موفقیت و به شکلی یکپارچه انجام دهند.

نحوه ارتقاء ohsas 18001 به استاندارد ISO 45001

اگر ایزو ۴۵۰۰۱ را اجرا نکنیم چه منافعی را از دست می‌دهیم؟

در بالا عنوان شد که با اجرایی نکردن ایزو ۴۵۰۰۱، فرصت‌ها و مزایای مهمی را از دست می‌دهیم. برخی از این مزایا شامل موارد زیر است:

  • مناقصه قراردادها، به ویژه در سطح بین‌المللی
  • تشویق سرمایه‌گذاری سهام‌داران
  • نشان‌دادن تعهد به اهداف توسعه پایدار سازمان ملل
  • جذب و حفظ استعدادها
  • افزایش سلامت و رفاه محیط کار
  • ارتقاء شهرت سازمان
  • فراهم کردن محل کار ایمن و عاری از آسیب و بیماری

جمع‌بندی

استاندارد OHSAS ۱۸۰۰۱ یک استاندارد بین‌المللی برای سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی بود که به سازمان‌ها در کاهش خطرات محیط کار و بهبود عملکرد ایمنی کمک می‌کرد. این استاندارد چارچوبی برای شناسایی، کنترل و کاهش ریسک‌های مرتبط با ایمنی و بهداشت در محیط کار ارائه می‌داد. OHSAS ۱۸۰۰۱ در سال ۲۰۱۸ با ISO ۴۵۰۰۱ جایگزین شد، اما اصول و مفاهیم آن همچنان در مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سوال‌های متداول

OHSAS ۱۸۰۰۱ چیست؟

OHSAS ۱۸۰۰۱ یک استاندارد بین‌المللی است که برای مدیریت سیستم‌های ایمنی و بهداشت شغلی (OH&S) طراحی شده است. این استاندارد به سازمان‌ها کمک می‌کند تا بتوانند خطرات و ریسک‌های ایمنی و بهداشتی را به طور سیستماتیک شناسایی کرده و بهبود دهند.

تفاوت اصلی بین OHSAS ۱۸۰۰۱ و ISO ۴۵۰۰۱ چیست؟

ایزو ۴۵۰۰۱ ساختار یکپارچه‌تری دارد و بر رهبری، مشارکت کارکنان و مدیریت ریسک تأکید بیشتری می‌کند. همچنین با سایر استانداردهای سیستم مدیریت ISO سازگارتر است.

آیا گواهینامه‌های OHSAS ۱۸۰۰۱ هنوز معتبر هستند؟

خیر، از مارس ۲۰۲۱، تمام گواهینامه‌های OHSAS ۱۸۰۰۱ باید به ISO ۴۵۰۰۱ ارتقا یافته باشند. گواهینامه‌های قدیمی دیگر معتبر نیستند.

OHSAS ۱۸۰۰۱ چه مزایایی برای سازمان‌ها داشت؟

کاهش حوادث شغلی، بهبود شرایط کاری، افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های مرتبط با حوادث و بیماری‌های شغلی و بهبود اعتبار سازمان از مزایای اصلی آن بودند.

آیا OHSAS ۱۸۰۰۱ برای تمام صنایع قابل استفاده بود؟

بله، این استاندارد برای هر نوع سازمانی، صرف نظر از اندازه، نوع فعالیت یا موقعیت جغرافیایی قابل استفاده بود.

اخذ گواهینامه OHSAS ۱۸۰۰۱ از ایزوسیستم

ایزوسیستم با همکاری برترین مراجع صدور (CB)، انواع گواهینامه‌های بین‌المللی ایزو (ISO) را برای سازمان‌ها و سایر مراکز تجاری و غیرتجاری صادر می‌کند. شرکت دانش بنیان خانه مدیران، ایزوسیستم را به‌عنوان برند تجاری خود ثبت کرده و از سال ۱۳۸۵ در حوزه ارائه خدمات مشاور مدیریت و صدور گوهینامه‌های بین‌المللی ایزو فعالیت می‌کند.

برای اخذ ایزو از طریق صفحه دریافت ایزو درخواست خود را به صورت سریع ثبت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید از طریق شماره‌های ۳۳۴۴۴۸۱۴-۰۲۳ و ۳۳۴۴۴۸۱۳-۰۲۳ با ما در تماس باشید یا از طریق تکمیل فرم اخذ ایزو کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.


این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می باشد.

نیاز به مشاوره دارید؟ با ما تماس بگیرید...
۰۲۳-۳۶۶۵۰ (۳۰خط) ۰۹۱۰۰۳۴۲۷۳۳ ۰۲۳-۳۳۴۴۴۸۱۴

ایزوسیستم برترین مرکز صدور مدارک بین المللی ایزو و دارنده مجوز سازمان صنعت، معدن و تجارت می باشد.

هشدار: مراقب نیش مراکز بدون مجوز رسمی در حوزه ی خدمات مشاوره و صدور گواهینامه های ایزو باشید!