اصل جیدوکا (Jidoka) چیست؟

جیدوکا
این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می باشد.

ایجاد جریان مداوم کار برای اجرای موفقیت آمیز و تولید عالی در هر سازمانی حیاتی است و باعث می‌شود دقیقا ارزش خود را به مشتریان ارائه دهید.

بااین‌حال، برای استفاده حداکثری از این روش پردازش، باید اطمینان حاصل کنید که کیفیت محصول شما انتظارات مشتریان شما را برآورده می کند.

تعریف جیدوکا

طبق تعریف، جیدوکا (Jidoka) یک روش ناب و عالی است که به‌طور گسترده در تولید و توسعه محصول مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین به عنوان سیستم توقف خودکار شناخته می‌شود. این روش راهی ساده برای محافظت از شرکت شما در برابر ارائه محصولات با کیفیت پایین یا نقص به مشتریان است در حالی که سعی می کنید زمان تکت خود را حفظ کنید. برای افرادی که اطلاع ندارند زمان تکت (Takt time) یک اصطلاح در ساخت و تولید است که برای شرح زمان مورد نیاز تولید یک محصول به‌گونه‌ای که با تقاضا همخوان شود، استفاده می‌شود.

جیدوکا به ۴ اصل ساده وابسته است تا اطمینان حاصل کند که یک شرکت محصولات بدون نقص را ارائه می‌دهد:

  • کشف ناهنجاری
  • توقف‌کردن روند
  • برطرف‌کردن فوری مشکل
  • بررسی و حل علت اصلی

این ۴ اصل بسته به صنعت شما می‌تواند به روش‌های مختلفی اعمال شود و می‌تواند به‌عنوان پایه‌ای ثابت برای دستیابی به بهبود مستمر فرآیند شما باشد.

با اجرای مفهوم جیدوکا (Jidoka)، هر کسی در سازمان شما می‌تواند به محض مشاهده‌ی مشکلی که به کیفیت محصول آسیب می‌زند، جریان کار را متوقف کند. این روش یکی از عوامل اساسی است که تویوتا را به غول امروزی تبدیل کرد.

بیشتر بخوانید:  10 مورد برتر برای رسیدن به بهترین شرایط بهداشت و ایمنی شغلی در ایزو 45001

ظهور جیدوکا

جیدوکا اولین بار در سال ۱۸۹۶ توسط مخترع ژاپنی به‌نام ساکیچی تویودا استفاده شد که بعدها خالق شرکت خودروسازی تویوتا شد.

داستان تویوتا در سال ۱۹۲۴ با اختراع دستگاه بافندگی شروع شد. این دستگاه به شکل یک وسیله ساده بود که می‌توانست در صورت پاره شدن نخ، شاتل ماشین بافندگی خودکار را متوقف کند. این مکانیزم قادر بود تشخیص دهد که آیا یک نخ پاره شده است یا خیر و بنابراین، بلافاصله دستگاه را خاموش می‌کرد و علامت می‌دهد که مشکلی برای جلوگیری از ایجاد نقص وجود دارد. پس از آن، کارگری که بافندگی را اداره می‌کرد، باید مشکل را برطرف می کرد و روند تولید را از سر می‌گرفت.

این روش یک نوآوری انقلابی بود؛ زیرا به یک اپراتور اجازه می داد تا بیش از یک دستگاه را در یک زمان کنترل کند و ظرفیت تولید را به میزان قابل توجهی افزایش داد. با توجه‌به مفید بودن آن، یک شرکت بریتانیایی پتنت را خرید و عملا بودجه ساخت تویوتا را تامین کرد.

چگونه از جیدوکا در کار دانش‌محور استفاده کنیم؟

پیاده سازی جیدوکا در یک محیط کار دانش‌محور مانند توسعه نرم‌افزار به‌دلیل تنوع فرآیندهای کاری کمی پیچیده‌تر به‌نظر می‌رسد. با‌این‌حال، زمانی که مراحل مختلف یک گردش کاری از این نوع را در نظر بگیرید، کاملاً قابل اجرا است.

دو اصل اول جیدوکا به‌راحتی به‌صورت خودکار قابل انجام است؛ اما رفع مشکل فوری و حل علت اصلی نیاز به لمس انسانی دارد.

به‌عنوان مثال، اگر در حال توسعه یک راه‌حل نرم‌افزاری برای یک مشتری هستید، می‌توانید چندین دور تست خودکار برنامه را در فرآیند توسعه پیاده‌سازی کنید. این تست‌ها کیفیت ویژگی‌هایی را که شما آماده می‌کنید ارزیابی می‌کند و هرگونه مشکلی را بدون آزمایش تک تک عملکردها با کندو‌کاو مشخص می‌کند.

بیشتر بخوانید:  دانلود متن فارسی استاندارد ایزو 14001 ویرایش 2015 ( ISO 14001:2015 )-مدیریت زیست محیطی

پس از آن، تیم شما می‌تواند توسعه بیشتر را متوقف کند و با کنکاش در مشکل علت اصلی که منجر به وضعیت فعلی شده است، روی رفع مشکلات موجود تمرکز کند.

تعمیر برنامه باید به‌صورت دستی انجام شود؛ زیرا توسعه دهنده مسئول باید محل شکاف منطق برنامه را پیدا کند. بسته به جدیت موضوع، او باید یا به دنبال یک راه حل سریع برای حل موقت آن باشد یا برای شناسایی علت اصلی و مقابله با آن عمیقا جستجو کند. به محض حل مشکل، روند توسعه باید از سر گرفته شود.

به‌طور خلاصه جیدوکا (Jidoka) یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای اجرای موفقیت آمیز و تولید عالی برای اطمینان از کیفیت داخلی و استفاده حداکثری از جریان مداوم است. با کمک آن می‌توانید:

  • ناهنجاری های فرآیند را کشف کنید.
  • برای جلوگیری از مشکلات کیفیت، گردش کار خود را متوقف کنید.
  • مشکلات را به موقع برطرف کنید.
  • علت اصلی هر مشکل فرآیند را شناسایی و حذف کنید.

تماس با ایزوسیستم

برای برقراری ارتباط با کارشناسان ایزوسیستم در زمینه‌ی اخذ گواهینامه ایزو، پیاده‌سازی ایزو می‌توانید با شماره‌های ۳۳۴۴۴۸۱۴-۰۲۳ و ۳۳۴۴۴۸۱۳-۰۲۳ تماس حاصل فرمایید یا فرم اخذ ایزو را تکمیل نمایید تا کارشناسان ما با شما تماس بگیرند.


این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می باشد.

نیاز به مشاوره دارید؟ با ما تماس بگیرید...

تماس با ایزوسیستم ۳۳۴۴۴۸۱۳-۰۲۳ و ۳۳۴۴۴۸۱۴-۰۲۳

هشدار: مراقب نیش مراکز بدون مجوز رسمی در حوزه ی خدمات مشاوره و صدور گواهینامه های ایزو باشید!