بند صفر ایزو 22000 ورژن 2018: معرفی استاندارد (به همراه مثال‌ عملی)

اگر قصد استقرار سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی یا دریافت گواهینامه ISO 22000:2018 را دارید، بهتر است پیش از بررسی الزامات استاندارد، با (معرفی استاندارد – Introduction) آشنا شوید. این بخش اگرچه الزام اجرایی محسوب نمی‌شود، اما هدف از تدوین استاندارد، رویکرد مدیریت ایمنی مواد غذایی، ارتباط آن با سایر استانداردهای مدیریتی و اهمیت کنترل مخاطرات در سراسر زنجیره تأمین غذا را توضیح می‌دهد. درک صحیح بند صفر، دیدگاه مناسبی برای اجرای بندهای اصلی استاندارد و استقرار مؤثر سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی در سازمان ایجاد می‌کند.

استاندارد ISO ۲۲۰۰۰

استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰ یک استاندارد بین‌المللی در حوزه مدیریت ایمنی و بهداشت غذا است. این استاندارد توسط سازمان بین‌المللی استانداردها (ISO)  تهیه و منتشر شده است و مشخصات و الزاماتی را برای سیستم مدیریت ایمنی غذا در سطح سازمان‌های تولیدکننده و عرضه‌کننده محصولات غذایی تعیین می‌کند. علت اصلی موفقیت ISO ۲۲۰۰۰، قابلیت آن در کنترل و مدیریت کلیه فرایند ها و مراحل زنجیره تولید، فرآوری و عرضه مواد غذایی از مزرعه تا فرآوری در کارخانه، انبارش، بسته‌بندی و ارائه محصول نهایی است.

بند 0 استاندارد ISO 22000

بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰ (معرفی استاندارد – Introduction)

بندهای ایزو ۲۲۰۰۰ شامل ۱۰ مورد است. بند صفر این استاندارد به‌عنوان مقدمه‌ای برای معرفی استاندارد عمل می‌کند. با پیاده‌سازی این بند، کسب‌وکارها با کلیات استاندارد آشنا می‌شوند و قادر خواهند بود تا فرآیندهای خود را به‌طور کامل کنترل کرده و استانداردهای بین‌المللی ایمنی غذایی را رعایت نمایند.

توضیخات موجود در بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰ ما را با یکی از معروف‌ترین استانداردهای جهانی در حوزه ایمنی غذایی که برای کسب‌وکارهای فعال در زمینه تولید، فرآوری و توزیع محصولات غذایی بسیار حیاتی است آشنا می‌کند. این استاندارد با ارائه رویه‌ها و فرآیندهای مشخص برای ایمنی و بهداشت غذا، به اطمینان مصرف‌کنندگان و تضمین کیفیت محصولات می‌پردازد.

بند صفر ISO ۲۲۰۰۰ چه موضوعاتی را معرفی می‌کند؟

بند صفر استاندارد ISO ۲۲۰۰۰:۲۰۱۸ به‌جای بیان الزامات، فلسفه و چارچوب کلی استاندارد را تشریح می‌کند. در این بخش، اهمیت مدیریت ایمنی مواد غذایی، نقش ارتباطات در زنجیره تأمین، رویکرد مبتنی بر ریسک و سازگاری استاندارد با ساختار سطح بالای ISO (High Level Structure) معرفی می‌شود. مطالعه این بخش به مدیران و کارشناسان کمک می‌کند قبل از ورود به الزامات اصلی، هدف و منطق استاندارد را به‌درستی درک کنند.

ارتباط بند صفر با HACCP

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که در مقدمه استاندارد به آن اشاره می‌شود، ارتباط ISO ۲۲۰۰۰ با اصول HACCP است. این استاندارد بر پایه اصول HACCP و برنامه‌های پیش‌نیاز (PRPs) طراحی شده و با اضافه کردن الزامات سیستم مدیریت، چارچوب جامع‌تری برای کنترل مخاطرات ایمنی مواد غذایی ارائه می‌دهد. به همین دلیل، ISO ۲۲۰۰۰ را می‌توان ترکیبی از مدیریت کیفیت، مدیریت ریسک و اصول HACCP دانست.

دلیل اهمیت توجه به بند صفر استانداردها

بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰ بسیار مهم است و به آن باید توجه ویژه‌ای داشت. این بند با تلاش برای معرفی استاندارد به تضمین ایمنی و بهداشت غذایی در فرآیندهای تولید، فرآوری و توزیع مواد غذایی می‌پردازد. همچنین مشخصات و الزاماتی را برای سیستم مدیریت ایمنی غذایی فراهم می‌کند که شامل مواردی مانند روش‌ها و فرآیندها، کنترل‌های ایمنی، آموزش پرسنل و نظارت بر تمامی مراحل تولید و عرضه محصولات غذایی است. توجه به بند صفر اهمیت زیادی در ارائه یک رویه استاندارد برای ایمنی غذایی در سراسر زنجیره تأمین غذا و بهبود پایداری سیستم‌های مدیریت ایمنی غذایی دارد.

مهم‌ترین مفاهیم معرفی‌شده در بند صفر

در مقدمه استاندارد ISO ۲۲۰۰۰ مفاهیم مهمی معرفی می‌شوند که در ادامه استاندارد بارها مورد استفاده قرار می‌گیرند، از جمله:

  • سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی (FSMS)
  • زنجیره تأمین مواد غذایی
  • ارتباطات تعاملی (Interactive Communication)
  • برنامه‌های پیش‌نیاز (PRPs)
  • اصول HACCP
  • تفکر مبتنی بر ریسک
  • بهبود مستمر
  • ساختار سطح بالای استانداردهای ISO (HLS)

عناصر کلیدی بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰

عناصر کلیدی بند صفر از استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰ شامل موارد زیر می‌شود:

  1. سیستم مدیریت ایمنی غذایی: این عنصر بر ارائه یک سیستم مدیریت کلی برای ایمنی غذایی تأکید دارد که شامل تعیین فرآیندها، رویه‌ها و کنترل‌های لازم برای تضمین ایمنی محصولات غذایی است.
  2. مسئولیت مدیریت: این عنصر به مدیران سازمان مسئولیت مدیریت ایمنی غذایی را می‌دهد. و شامل تعیین مسئولیت‌ها، اختیارات و وظایف مربوط به ایمنی غذایی در سازمان می‌شود.
  3. برنامه‌ریزی و پیش‌بینی: این عنصر بر ارائه برنامه‌ریزی مداوم و پیش‌بینی ریسک‌های احتمالی مرتبط با ایمنی غذایی تأکید دارد تا از وقوع حوادثی نظیر فساد غذایی جلوگیری شود.

مزایا و موارد استفاده از استاندارد بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰

استفاده از استاندارد مطابق با راهنمایی‌های موجود در بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰ باعث افزایش اعتماد مصرف‌کنندگان به محصولات غذایی می‌شود. این استاندارد به مشتریان اطمینان می‌دهد که محصولاتی که خریداری می‌کنند، با استانداردهای بین‌المللی ایمنی غذایی سازگار هستند. همچنین به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا فرآیندهای تولید و عرضه را بهبود بخشند و با کنترل دقیق فرآیندها و استفاده از روش‌های استاندارد، به کاهش هدررفت‌ها و بهبود کیفیت محصولات می‌پردازد.

الزامات بند صفر ایزو 22000

چگونگی اعمال الزامات بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰

با بررسی بند صفر با موارد زیر آشنا می‌شویم:

  1. مراحل پیاده‌سازی: بند صفر توصیه می‌کند، ابتدا باید یک برنامه پیاده‌سازی تدوین شود که شامل تعیین نیازمندی‌ها، طراحی فرآیندها و آموزش پرسنل باشد.
  2. آموزش پرسنل: تمامی پرسنل باید با الزامات استاندارد آشنا شوند و برای پیاده‌سازی این استاندارد آموزش داده شوند.
  3. طراحی فرآیندها: فرآیندهای مرتبط با تولید، فرآوری و توزیع غذا باید طبق الزامات استاندارد طراحی و بهینه‌سازی شوند.
  4. اجرای کنترل‌ها: کنترل‌های لازم برای تضمین ایمنی غذایی باید در سراسر فرآیندهای مربوط به غذا اعمال شود و نتایج آنها باید به‌طور دقیق ثبت شود.
  5. مراقبت و بهبود مداوم: برای حفظ استانداردهای ایمنی غذایی، لازم است که سیستم مدیریت ایمنی غذایی مورد مراقبت قرار گیرد و اصلاحات لازم اعمال شوند.

نقش رویکرد مبتنی بر ریسک در بند صفر

در مقدمه ISO ۲۲۰۰۰ تأکید می‌شود که سازمان‌ها باید علاوه بر کنترل مخاطرات ایمنی مواد غذایی، ریسک‌ها و فرصت‌های مؤثر بر عملکرد سیستم مدیریت را نیز شناسایی کنند. این رویکرد باعث می‌شود سازمان تنها به واکنش پس از بروز مشکل اکتفا نکند، بلکه با برنامه‌ریزی مناسب از وقوع بسیاری از مخاطرات جلوگیری نماید.

بند صفر چه تفاوتی با بندهای ۴ تا ۱۰ دارد؟

برخلاف بندهای ۴ تا ۱۰ که شامل الزامات قابل ممیزی هستند، بند صفر هیچ الزام اجرایی برای سازمان تعیین نمی‌کند. این بخش صرفاً مقدمه‌ای برای آشنایی با اهداف، ساختار و رویکرد استاندارد است و ممیزان در زمان ممیزی انطباق سازمان را با بند صفر ارزیابی نمی‌کنند. با این حال، مطالعه آن به درک بهتر الزامات بعدی کمک زیادی می‌کند.

مثال عملی از نحوه استفاده از بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰ در سازمان‌ها

همان‌طور که گفتیم بند صفر یک معرفی از کلیات استاندارد در اختیار ما می‌گذارد. اگر جزئیات این بند را به صورت یک مثال عملی بررسی کنیم می‌فهمیم که یک کارخانه تولید مواد غذایی به شکل زیر می‌تواند ایزو ۲۲۰۰۰ را پیاده‌سازی کند.

ابتدا، با تعیین نیازمندی‌های استاندارد و طراحی سیستم مدیریت ایمنی غذایی، فرآیندها و کنترل‌های لازم برای ایمنی غذایی تعیین می‌شود. سپس، با آموزش پرسنل و اجرای رویه‌ها و فرآیندهای استاندارد، ایمنی غذایی در تمام مراحل تولید محصولات مراقبت می‌شود. در نهایت با صدور گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ توسط مراجع معتبر، تأیید می‌شود که سازمان به‌طور کامل استانداردهای بین‌المللی ایمنی غذایی را رعایت می‌کند. این عمل به افزایش اعتماد مصرف‌کنندگان به محصولات و بهبود رقابت‌پذیری سازمان در بازار کمک می‌کند.

جمع‌بندی

بند صفر ایزو ۲۲۰۰۰ به عنوان یک استاندارد جهانی در حوزه ایمنی غذایی، نقش بسیار مهمی را در تضمین ایمنی و کیفیت محصولات غذایی ایفا می‌کند. پیاده‌سازی این استاندارد به کسب‌وکارها کمک می‌کند تا بهترین فرآیندها و روش‌ها را برای ایمنی غذایی به‌کار بگیرند و از رقابت‌پذیری در بازار بین‌المللی بهره‌مند شوند. توجه به بند صفر به عنوان یک پیش معرفی، مسیر پیاده‌سازی استاندارد را برای ما هموارتر می‌کند.

اخذ گواهینامه ایزو معتبر

ایزوسیستم با همکاری برترین مراجع صدور (CB)، انواع گواهینامه‌های بین‌المللی ایزو (ISO) را برای سازمان‌ها و سایر مراکز تجاری و غیرتجاری صادر می‌کند. شرکت دانش بنیان خانه مدیران، ایزوسیستم را به‌عنوان برند تجاری خود ثبت کرده و از سال ۱۳۸۵ در حوزه ارائه خدمات مشاور مدیریت و صدور گوهینامه‌های بین‌المللی ایزو فعالیت می‌کند.

برای اخذ ایزو از طریق صفحه دریافت ایزو درخواست خود را به صورت سریع ثبت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید از طریق شماره‌های ۳۳۴۴۴۸۱۴-۰۲۳ و ۳۳۴۴۴۸۱۳-۰۲۳ با ما در تماس باشید یا از طریق تکمیل فرم اخذ ایزو کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.


این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می باشد.

نیاز به مشاوره دارید؟ با ما تماس بگیرید...
۰۲۳-۳۶۶۵۰ (۳۰خط) ۰۹۱۰۰۳۴۲۷۳۳ ۰۲۳-۳۳۴۴۴۸۱۴

ایزوسیستم برترین مرکز صدور مدارک بین المللی ایزو و دارنده مجوز سازمان صنعت، معدن و تجارت می باشد.

هشدار: مراقب نیش مراکز بدون مجوز رسمی در حوزه ی خدمات مشاوره و صدور گواهینامه های ایزو باشید!

دیدگاه‌ها

اولین نفری باشید که دیدگاه خود را ثبت می کنید

یک دیدگاه برای ما ارسال کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.