آیا می‌توان از لوگوی ISO استفاده کرد؟ قوانین استفاده از آرم ایزو

نیاز به مشاوره دارید؟ با ما تماس بگیرید...

۰۲۳-۳۶۶۵۰ (۳۰خط) ۰۹۱۰۰۳۴۲۷۳۳ ۰۲۳-۳۳۴۴۴۸۱۴

مشاوره رایگان

سفارش گواهینامه ایزو

آیا می‌توان لوگوی ISO را روی سایت، سربرگ، کاتالوگ، بسته‌بندی یا محصولات شرکت درج کرد؟ داشتن گواهینامه ISO به معنی داشتن مجوز استفاده آزادانه از لوگوی رسمی سازمان ISO نیست. سازمان بین‌المللی استانداردسازی، استانداردها را تدوین و منتشر می‌کند، اما خودش شرکت‌ها را ممیزی یا گواهی نمی‌کند. صدور گواهینامه توسط مراجع مستقل صدور یا Certification Bodyها انجام می‌شود و در صورت نیاز، این مراجع قواعد استفاده از نشان گواهینامه خود را در اختیار شرکت گواهی‌شده قرار می‌دهند.

به همین دلیل، قبل از دانلود یک تصویر با عبارت «لوگو ISO» از اینترنت و قرار دادن آن روی محصولات یا تبلیغات شرکت، باید تفاوت لوگوی ISO، نشان مرجع صدور و نشان‌های اعتباردهی را بدانید.

جدول قوانین استفاده از لوگوی ISO

آیا استفاده از لوگوی رسمی ISO برای شرکت‌ها مجاز است؟

تفاوت لوگوی ISO با لوگوی گواهینامه ایزو چیست؟

یکی از رایج‌ترین اشتباهات، یکسان دانستن لوگوی سازمان ISO با نشانی است که همراه یک گواهینامه ایزو در اختیار شرکت قرار می‌گیرد.

برای درک بهتر موضوع باید سه مفهوم را از هم جدا کنیم:

لوگوی ISO: نشان رسمی سازمان بین‌المللی استانداردسازی است و دریافت گواهینامه به‌تنهایی مجوز استفاده از آن ایجاد نمی‌کند.

نشان مرجع صدور یا CB: ممکن است مرجعی که گواهینامه را صادر کرده است، نشان یا Certification Mark مشخصی داشته باشد و تحت ضوابط خود اجازه استفاده از آن را به دارنده گواهینامه بدهد.

نشان اعتباردهی: در برخی ساختارهای صدور، روی گواهینامه نشان مربوط به نهاد اعتباردهنده نیز دیده می‌شود. استفاده از چنین نشان‌هایی نیز تابع قواعد همان ساختار اعتباردهی و مرجع صدور است.

در واقع آن چیزی که یک شرکت بعد از اخذ ایزو می‌تواند تحت شرایط مشخص در تبلیغات خود به کار ببرد، لزوماً لوگوی ISO نیست؛ بلکه ممکن است نشان گواهینامه‌ای باشد که مرجع صدور، اجازه استفاده از آن را داده است. استاندارد ISO/IEC ۱۷۰۳۰ نیز چارچوب عمومی صدور و استفاده از نشان‌های شخص ثالث انطباق را مشخص می‌کند.

بعد از اخذ ایزو از چه لوگویی می‌توان استفاده کرد؟

پس از دریافت گواهینامه، بهترین کار این است که از مرجع صدور ایزو یا CB بخواهید فایل رسمی نشان قابل استفاده و دستورالعمل Logo Usage یا Mark Usage را در اختیار شما قرار دهد.

ISO نیز برای سازمان‌هایی که می‌خواهند وضعیت Certification خود را با یک لوگو یا نشان نمایش دهند، توصیه می‌کند با همان Certification Body که گواهینامه را صادر کرده است تماس بگیرند.

این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شکل، ابعاد، رنگ، محل استفاده و حتی متنی که در کنار نشان قرار می‌گیرد ممکن است طبق دستورالعمل مرجع صادرکننده محدودیت داشته باشد.

با مشاهده چند نمونه گواهینامه ایزو می‌توانید محل قرارگیری نشان مرجع صدور و نهاد اعتباردهی را بهتر تشخیص دهید.

آیا می‌توان لوگوی ISO را روی سایت شرکت قرار داد؟

اگر منظور لوگوی رسمی سازمان ISO باشد، داشتن گواهینامه به‌تنهایی اجازه استفاده از آن را نمی‌دهد.

اما شرکت گواهی‌شده ممکن است بتواند طبق دستورالعمل CB، نشان Certification مربوط به مرجع صادرکننده را در بخش‌هایی مانند سایت، معرفی شرکت یا صفحه گواهینامه‌ها نمایش دهد.

در این حالت بهتر است در کنار نشان، اطلاعات دقیق استاندارد نیز ذکر شود؛ برای مثال:

سیستم مدیریت کیفیت شرکت مطابق ISO 9001:2015 گواهی شده است.

این نوع بیان از عبارت‌های کلی مانند «دارای تأییدیه ISO» دقیق‌تر است؛ زیرا مشخص می‌کند گواهینامه مربوط به چه استاندارد و چه نوع سیستم مدیریتی است.

اگر کاربر سایت بخواهد صحت چنین ادعایی را بررسی کند، بهتر است امکان مشاهده اطلاعات گواهینامه یا استعلام گواهینامه ایزو نیز برای او فراهم باشد.

استفاده از لوگوی ایزو در سربرگ، کاتالوگ و تبلیغات

یکی دیگر از کاربردهای رایج، قرار دادن نشان گواهینامه در سربرگ شرکت، پروپوزال، کاتالوگ، بروشور، غرفه نمایشگاهی، امضای ایمیل یا تبلیغات سازمان است.

اصل مهم در تمام این موارد این است که نحوه نمایش نباید باعث شود مخاطب تصور کند:

• خود سازمان ISO شرکت را گواهی کرده است؛
• تمام محصولات شرکت به‌صورت مستقل توسط ISO تأیید شده‌اند؛
• گواهینامه حوزه‌ای بیشتر از دامنه واقعی مندرج در Certificate را پوشش می‌دهد.

بنابراین اگر یک شعبه یا واحد مشخص از سازمان گواهی شده است، نباید نشان Certification به شکلی استفاده شود که گویی تمام مجموعه و تمام فعالیت‌های شرکت تحت پوشش همان گواهینامه هستند.

Scope یا دامنه گواهینامه در اینجا اهمیت زیادی دارد و ادعای سازمان باید با اطلاعات درج‌شده روی گواهینامه مطابقت داشته باشد.

آیا می‌توان لوگوی ISO را روی محصول درج کرد؟

اینجا باید بین گواهینامه سیستم مدیریت و گواهی محصول تفاوت قائل شویم.

استانداردهایی مانند ISO ۹۰۰۱ به سیستم مدیریت کیفیت سازمان مربوط هستند. دریافت ISO ۹۰۰۱ نشان نمی‌دهد که هر محصول تولیدشده توسط شرکت به‌صورت مستقل توسط ISO آزمایش یا تأیید شده است.

به همین دلیل، نشان گواهی سیستم مدیریت نباید روی خود محصول به شکلی قرار گیرد که مشتری تصور کند محصول دارای Certification مستقل است.

راهنمای مشترک مرتبط با الزامات ISO/IEC ۱۷۰۲۱-۱ نیز تأکید می‌کند که نشان گواهی سیستم مدیریت نباید روی محصول یا بسته‌بندی محصول استفاده شود. هدف این محدودیت جلوگیری از ایجاد برداشت اشتباه درباره گواهی‌شدن خود محصول است.

برای مثال نوشتن عبارت:

«این محصول دارای ISO 9001 است»

عبارت دقیقی نیست؛ زیرا ISO ۹۰۰۱ معمولاً سیستم مدیریت کیفیت سازمان را هدف قرار می‌دهد، نه تأیید مستقل یک محصول خاص.

آیا استفاده از نشان ایزو روی بسته‌بندی محصول مجاز است؟

در مورد بسته‌بندی نیز باید با دقت عمل کرد.

برای گواهی سیستم مدیریت، استفاده از Certification Mark روی محصول یا بسته‌بندی به شکلی که نشان‌دهنده تأیید محصول باشد، مجاز نیست. بااین‌حال، در شرایط مشخص امکان درج یک Statement یا عبارت توضیحی درباره گواهی‌شدن سیستم مدیریت سازمان وجود دارد.

چنین عبارتی باید به‌وضوح مشخص کند:

نام یا هویت سازمان گواهی‌شده چیست؛
کدام سیستم مدیریتی و مطابق چه استانداردی گواهی شده است؛
و گواهینامه توسط کدام مرجع صدور صادر شده است.

به بیان ساده، مخاطب باید بفهمد سیستم مدیریتی تولیدکننده گواهی شده است، نه خود کالایی که در دست دارد.

روی بسته‌بندی محصول چه متنی بنویسیم؟

به‌جای عبارت مبهمی مانند:

«محصول دارای ISO 9001»

می‌توان، در صورت انطباق با قواعد مرجع صادرکننده، از ساختاری مشابه این استفاده کرد:

«این محصول توسط شرکت X تولید شده است که سیستم مدیریت کیفیت آن مطابق استاندارد ISO 9001:2015 توسط مرجع صدور Y گواهی شده است.»

این ساختار مشخص می‌کند موضوع Certification، سیستم مدیریت کیفیت شرکت است و نه خود محصول. راهنمای مرتبط با ISO/IEC ۱۷۰۲۱-۱ نیز برای Statement روی بسته‌بندی بر همین سه جزء یعنی هویت سازمان، نوع سیستم و استاندارد مربوط و نام مرجع صدور تأکید دارد.

البته قبل از چاپ نهایی چنین عبارتی روی هزاران بسته محصول، بهتر است متن و نحوه استفاده از آن با CB صادرکننده گواهینامه بررسی شود.

قوانین استفاده از لوگوی ISO ۹۰۰۱ چیست؟

عبارت‌هایی مانند «لوگوی ایزو ۹۰۰۱» بسیار رایج هستند، اما باید توجه داشت که دریافت ISO 9001 به شرکت اجازه نمی‌دهد یک لوگوی رسمی ISO را طراحی یا دانلود کند و آن را آزادانه روی محصولات خود قرار دهد.

ISO ۹۰۰۱ یک استاندارد سیستم مدیریت کیفیت است و ISO خودش سازمان‌ها را برای این استاندارد گواهی نمی‌کند؛ Certification توسط مراجع مستقل انجام می‌شود.

بنابراین اگر سازمان شما ISO ۹۰۰۱ دریافت کرده است، برای نمایش Certification باید دستورالعمل مرجع صادرکننده را بررسی کنید و وضعیت گواهی‌شدن سیستم مدیریت کیفیت را به شکلی دقیق بیان کنید.

همین اصل درباره گواهینامه‌های سیستم مدیریتی مانند ISO 14001، ISO 45001، ISO/IEC 27001 و استانداردهای مشابه نیز اهمیت دارد.

آیا می‌توان لوگوی ISO را از اینترنت دانلود و استفاده کرد؟

وجود فایل یک لوگو در اینترنت به معنی آزاد بودن استفاده تجاری از آن نیست.

ISO نام و لوگوی خود را محافظت می‌کند و اعلام کرده است سازمان‌هایی که گواهینامه دریافت می‌کنند نباید صرفاً به دلیل داشتن Certificate از لوگوی ISO استفاده کنند. همچنین ایجاد نسخه تغییرشکل‌داده‌شده از لوگوی رسمی نیز راهی برای دورزدن این محدودیت نیست.

بنابراین اگر سایتی فایل‌هایی با عنوان‌هایی مانند «دانلود لوگو ISO»، «لوگو ISO ۹۰۰۱ PNG» یا «وکتور آرم ایزو» ارائه کرده باشد، وجود فایل به‌تنهایی اثبات‌کننده مجوز استفاده از آن نیست.

برای استفاده سازمانی باید نشان و دستورالعمل رسمی را از مرجع صادرکننده گواهینامه دریافت کنید.

آیا استفاده از لوگوی CB و نهاد اعتباردهی آزاد است؟

خیر. نشان یک Certification Body یا نهاد اعتباردهی نیز الزاماً برای استفاده آزاد طراحی نشده است.

هر مرجع می‌تواند قواعدی برای نحوه نمایش نشان، نسبت ابعاد، رنگ، محل استفاده و شرایط توقف استفاده داشته باشد. چارچوب ISO/IEC ۱۷۰۳۰ نیز برای نشان‌های شخص ثالث انطباق، الزامات عمومی مربوط به صدور و استفاده از این Marks را مطرح می‌کند.

بنابراین مشاهده لوگوی CB یا نهاد اعتباردهی روی نمونه گواهینامه ایزو به این معنی نیست که دارنده Certificate می‌تواند آن را در هر محل و با هر اندازه‌ای استفاده کند.

دستورالعمل مرجع صادرکننده در این زمینه باید ملاک قرار گیرد.

بعد از انقضا، تعلیق یا ابطال گواهینامه چه باید کرد؟

نمایش یک گواهینامه نباید باعث شود مخاطب درباره وضعیت فعلی Certification دچار اشتباه شود.

اگر گواهینامه منقضی، تعلیق یا باطل شده باشد، سازمان باید از ایجاد ادعایی که نشان دهد Certification همچنان فعال و معتبر است خودداری کند. به همین دلیل، یکی از اقداماتی که هنگام پایان یا توقف اعتبار گواهینامه باید بررسی شود، حذف یا اصلاح نشان‌ها و ادعاهای مربوط به Certification در سایت، کاتالوگ، تبلیغات و سایر رسانه‌هاست.

اگر درباره وضعیت اعتبار یک Certificate تردید وجود دارد، استعلام گواهینامه ایزو و بررسی اطلاعات مرجع صادرکننده می‌تواند مشخص کند گواهی موردنظر در چه وضعیتی قرار دارد.

تفاوت گواهینامه سیستم مدیریت و گواهی محصول

بخش مهمی از اشتباهات مربوط به لوگوی ISO از همین تفاوت ناشی می‌شود.

در گواهی سیستم مدیریت، بررسی روی نحوه مدیریت فرایندهای سازمان انجام می‌شود. برای مثال ISO ۹۰۰۱ الزامات یک سیستم مدیریت کیفیت را مشخص می‌کند.

اما در Product Certification، موضوع ارزیابی می‌تواند یک محصول مشخص و انطباق آن با الزامات تعریف‌شده باشد.

بنابراین نباید دریافت گواهی سیستم مدیریت را به‌گونه‌ای تبلیغ کرد که انگار تمام محصولات شرکت به شکل مستقل Certified شده‌اند.

عبارت‌هایی مانند «این محصول مورد تأیید ISO است» نیز باید با حساسیت زیادی استفاده شوند، زیرا ISO اصولاً سازمان صادرکننده گواهینامه برای شرکت‌ها یا محصولات نیست.

اشتباهات رایج در استفاده از آرم و نشان ایزو

یکی از متداول‌ترین اشتباهات شرکت‌ها این است که بعد از دریافت Certificate، عبارت «ISO ۹۰۰۱ Logo» را جست‌وجو کرده و اولین فایل گرافیکی موجود را روی سایت یا محصول خود قرار می‌دهند.

اشتباه دیگر، درج نشان گواهینامه سیستم مدیریت روی خود محصول است؛ به‌طوری‌که مصرف‌کننده تصور می‌کند کالا به‌صورت مستقل گواهی شده است.

استفاده از عباراتی مانند «تأییدشده توسط ISO»، بزرگ‌تر نشان‌دادن دامنه Certificate، ادامه نمایش Certification بعد از پایان اعتبار و استفاده از نشان‌های CB یا اعتباردهی بدون توجه به دستورالعمل صادرکننده نیز می‌توانند باعث ایجاد ادعای گمراه‌کننده شوند.

ISO/IEC ۱۷۰۳۰ اساساً برای ایجاد یک رویکرد منظم نسبت به نشان‌های شخص ثالث انطباق و جلوگیری از استفاده نادرست از آن‌ها تدوین شده است.

چطور لوگوی مجاز گواهینامه خود را دریافت کنیم؟

اگر شرکت شما گواهینامه ایزو دریافت کرده و قصد دارید وضعیت Certification را در سایت، کاتالوگ یا اسناد سازمان نمایش دهید، فایل لوگو را به‌صورت تصادفی از اینترنت دریافت نکنید.

ابتدا مشخص کنید گواهینامه توسط کدام CB صادر شده است. سپس از همان مرجع، فایل رسمی نشان و دستورالعمل استفاده از آن را دریافت کنید. در صورت وجود محدودیت درباره محل نمایش، رنگ، اندازه یا متن همراه نشان نیز همان الزامات را رعایت کنید.

اگر هنوز گواهینامه دریافت نکرده‌اید، پیش از اخذ گواهینامه ایزو می‌توانید درباره نوع اعتبار، مرجع صدور، نحوه استعلام و شرایط استفاده از نشان گواهینامه سؤال کنید تا بعد از صدور با محدودیت‌های پیش‌بینی‌نشده مواجه نشوید.

جمع‌بندی

داشتن گواهینامه ISO به معنی اجازه استفاده آزادانه از لوگوی رسمی ISO نیست. سازمان ISO استانداردها را تدوین می‌کند، اما Certification شرکت‌ها توسط مراجع مستقل صدور انجام می‌شود. به همین دلیل، سازمان‌های گواهی‌شده برای نمایش وضعیت Certification خود باید قواعد مرجع صادرکننده را رعایت کنند.

در گواهینامه‌های سیستم مدیریت نیز باید مراقب بود نحوه استفاده از نشان یا متن تبلیغاتی باعث نشود مخاطب تصور کند خود محصول توسط ISO تأیید شده است. به‌خصوص روی محصول و بسته‌بندی، تفاوت بین Certification Mark و یک Statement صحیح درباره سیستم مدیریت اهمیت زیادی دارد.

بنابراین قبل از استفاده از هر نوع آرم ISO، نشان CB یا نشان اعتباردهی، بهترین اقدام این است که Certificate، دامنه گواهی و دستورالعمل رسمی مرجع صادرکننده بررسی شود.

سوالات متداول

دریافت ایزو معتبر از ایزوسیستم

این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره‌برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می‌باشد.