ایزو ۲۲۰۰۰ (استاندارد مدیریت ایمنی مواد غذایی)
فهرست مطالب
- ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
- گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
- هزینه اخذ ایزو ۲۲۰۰۰
- مراحل اخذ ایزو ۲۲۰۰۰ به زبان ساده
- پیادهسازی استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
- متن استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
- لزوم دریافت گواهینامه استاندارد ISO 22000
- چطور گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ را تمدید کنیم؟
- نحوه عملکرد ISO 22000: رویکرد فرآیندی، چرخه PDCA و تفکر مبتنی بر ریسک
- علت موفقیت و توجه به استاندارد ISO 22000
- هدف از اجرای استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
- کاربرد استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
- ایزو ۲۲۰۰۰ در موارد زیر به شما کمک میکند
- چرا از ISO 22000 استفاده می کنیم؟
- عناصر اصلی ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
- خانواده استانداردهای ISO 22000
- تفاوت بین HACCP و ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
- اصول ایزو ۲۲۰۰۰
- الزامات استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
- مزایای دریافت گواهینامه
- ملاحظات ISO 22000 برای کسبوکارهای کوچک و متوسط (SMEs)
- آخرین ورژن استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
- چرخه عمر ایزو ۲۲۰۰۰
- جمعبندی
- سوالهای متداول
- اخذ گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ از ایزوسیستم
ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
ایزو ۲۲۰۰۰ یک استاندارد بینالمللی برای سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی است. این استاندارد برای تمام سازمانهایی که در زنجیره تولید و توزیع مواد غذایی فعالیت میکنند، از تولیدکنندگان مواد اولیه تا رستورانها و فروشگاههای مواد غذایی، کاربرد دارد. هدف اصلی ISO 22000 اطمینان از ایمنی مواد غذایی در تمام مراحل زنجیره تأمین است.
گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ مدرکی معتبر و بینالمللی است که نشاندهنده انطباق سازمان با الزامات استاندارد مدیریت ایمنی مواد غذایی است. این گواهینامه تأیید میکند که سازمان تمامی مراحل زنجیره تأمین مواد غذایی را با رعایت اصول ایمنی و بهداشتی مدیریت میکند. اخذ این گواهینامه به افزایش اعتماد مشتریان، بهبود کیفیت محصولات و کاهش خطرات ایمنی مواد غذایی کمک میکند و برای کسبوکارهایی که در حوزه تولید، بستهبندی، توزیع و ارائه خدمات غذایی فعالیت دارند، ضروری است.
هزینه اخذ ایزو ۲۲۰۰۰
هزینه صدور گواهینامه ایزو 22000 از مراکز معتبر، بسته به کیفیت و اعتبار مراجع صدور، از ۲,۷۰۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان متغیر است. البته اعلام قیمت گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ بدون بررسی کامل یک شرکت یا سازمان کار سختی است. چون حجم فرایندها، ارتباطات بین فرایندها، تعداد پرسنل و واحدها، بخشهای طراحی و تولید محصول و … همگی عواملی هستند که در قیمت صدور گواهینامه تاثیر دارند.
مراحل اخذ ایزو ۲۲۰۰۰ به زبان ساده
فرآیند دریافت گواهینامه iso 22000 شامل مراحل زیر است:
- مشاوره اولیه: بررسی نیازها و الزامات سازمان.
- آمادهسازی مستندات: تدوین سیاستها و رویههای اجرایی.
- پیادهسازی استاندارد: اجرا و آموزش کارکنان.
- ممیزی داخلی: ارزیابی انطباق سازمان با الزامات استاندارد.
- ممیزی نهایی توسط مرجع صدور: بررسی نهایی و صدور گواهینامه.
پیادهسازی استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
برای پیادهسازی موفق ایزو ۲۲۰۰۰ باید نکات زیر رعایت شود:
- تعهد مدیریت ارشد به اجرای استاندارد.
- مشارکت تمام کارکنان در فرآیند.
- آموزش مداوم برای ارتقای آگاهی ایمنی مواد غذایی.
- استفاده از ابزارهای نرمافزاری برای مدیریت مستندات و گزارشها.
ایزوسیستم با همکاری برترین مراجع صدور، در مسیر اخذ گواهی ایزو، CE ،HSE و حلال، شما را همراهی میکند.
متن استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
متن استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰ شامل الزامات و چارچوبهای لازم برای ایجاد، اجرا، نگهداری و بهبود یک سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی در سازمانها است. این متن بر شناسایی و کنترل خطرات ایمنی مواد غذایی در تمام مراحل زنجیره تأمین تمرکز دارد و با اصول HACCP و الزامات سیستم مدیریت کیفیت ترکیب شده است. استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰ سازمانها را ملزم میکند تا با ارتباط مؤثر، مدیریت منابع، برنامههای پیشنیاز (PRPs) و نظارت مداوم، ایمنی و سلامت محصولات خود را تضمین کنند. این متن همچنین قابلیت هماهنگی با سایر استانداردهای مدیریتی مانند ISO 9001 را دارد.
لزوم دریافت گواهینامه استاندارد ISO 22000
چطور گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ را تمدید کنیم؟
برای تمدید این گواهینامه، اول باید سیستم ایمنی مواد غذایی را بازبینی کنید و مطمئن شوید که همه الزامات استاندارد رعایت میشود. مستندات مثل HACCP، سوابق ایمنی و اقدامات کنترلی را آماده کنید. بعد، مؤسسه گواهیدهنده ممیزی تمدید را انجام میدهد. اگر عدم انطباقی پیدا شود، باید برطرفش کنید. در صورت تأیید، گواهینامه برای دوره جدید صادر میشود. ممیزیهای سالانه هم برای اطمینان از ادامه انطباق ضروری است.
نحوه عملکرد ISO 22000: رویکرد فرآیندی، چرخه PDCA و تفکر مبتنی بر ریسک
- ISO 22000 برای اطمینان از ایمنی مواد غذایی، از یک رویکرد سیستماتیک و ادغامیافته استفاده میکند که شامل سه مفهوم اصلی است:
- رویکرد فرآیندی (Process Approach): ISO 22000 سازمانها را تشویق میکند تا فعالیتهای خود را به عنوان فرآیندهای مرتبط با یکدیگر در نظر بگیرند. این به معنای درک چگونگی تعامل و تأثیر هر فرآیند بر دیگری است تا اطمینان حاصل شود که ایمنی مواد غذایی در تمامی مراحل زنجیره تأمین حفظ میشود.
- چرخه برنامهریزی-انجام-بررسی-عمل (PDCA – Plan-Do-Check-Act): این چرخه بهبود مستمر، در قلب عملکرد ISO 22000 قرار دارد و در دو سطح (یک سطح برای مدیریت کلی سیستم و یک سطح برای عملیات ایمنی مواد غذایی) عمل میکند:
- برنامهریزی (Plan): شامل تعیین اهداف، برنامهها و فرآیندهای لازم برای ارائه نتایج مطابق با الزامات ایمنی مواد غذایی.
- انجام (Do): اجرای برنامهها و فرآیندهای طراحی شده.
- بررسی (Check): پایش و اندازهگیری فرآیندها و نتایج در برابر سیاستها و اهداف، و گزارش نتایج.
- عمل (Act): انجام اقدامات لازم برای بهبود مستمر عملکرد.
- تفکر مبتنی بر ریسک (Risk-Based Thinking): این مفهوم در ISO 22000 فراتر از HACCP میرود. سازمانها باید ریسکها و فرصتهای مربوط به FSMS خود را در هر دو سطح سازمانی (مثلاً ریسکهای کسبوکار کلی مانند تغییرات محیطی یا قوانین) و عملیاتی (خطرات ایمنی مواد غذایی) شناسایی و ارزیابی کنند. این به سازمان کمک میکند تا منابع خود را به طور مؤثرتری بر روی حوزههای پرریسک متمرکز کند و از بروز مشکلات پیشگیری نماید.
با ترکیب این سه مفهوم، ISO 22000 یک چارچوب قوی برای مدیریت فعال و پیشگیرانه ایمنی مواد غذایی ارائه میدهد.
علت موفقیت و توجه به استاندارد ISO 22000
هدف از اجرای استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
کاربرد استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
صنایع نیازمند گواهینامه ISO 22000
همانطور که گفتیم استاندارد ISO 22000 برای تمام سازمانهای درگیر در زنجیره تأمین مواد غذایی کاربرد دارد. این استاندارد تضمین میکند که ایمنی مواد غذایی در هر مرحله، از تأمین مواد اولیه تا مصرف نهایی، حفظ میشود. صنایع و کسبوکارهای خاصی که از این گواهینامه بهرهمند میشوند عبارتند از:
- تولیدکنندگان و فرآوریکنندگان مواد غذایی: شامل شرکتهایی که محصولات لبنی، گوشتی، دریایی، نانوایی، و غذاهای منجمد را تولید، بستهبندی و فرآوری میکنند.
- تولیدکنندگان بستهبندی مواد غذایی: شرکتهایی که مواد تماس با غذا مانند پلاستیک، شیشه، کاغذ، فلز و بستهبندیهای زیستتخریبپذیر تولید میکنند. این گواهینامه تضمین میکند که بستهبندی باعث آلودگی غذا نمیشود.
- شرکتهای ذخیرهسازی و توزیع مواد غذایی: شامل انبارها، سردخانهها و شرکتهای لجستیکی که غذا را جابهجا میکنند، برای حفظ کنترل دما و حملونقل بهداشتی.
- ارائهدهندگان خدمات کترینگ و غذایی: هتلها، رستورانها، کافهتریاها و کترینگهای سازمانی که باید ایمنی در جابهجایی و آمادهسازی غذا را تضمین کنند.
- خردهفروشان و سوپرمارکتها: سوپرمارکتها، فروشگاههای مواد غذایی و عمدهفروشان برای اطمینان از ایمنی مواد غذایی از زمان نگهداری تا خرید توسط مشتری.
- تولیدکنندگان اولیه مواد غذایی (مزارع و شیلات): مزارعی که میوه، سبزیجات، غلات و دام پرورش میدهند، همچنین کسبوکارهای شیلات و آبزیپروری، برای تضمین ایمنی از منبع.
- تولیدکنندگان خوراک دام: شرکتهایی که خوراک دام و غذای حیوانات خانگی تولید میکنند، برای اطمینان از تغذیه سالم حیوانات و جلوگیری از آلودگی.
- تولیدکنندگان مواد افزودنی و اولیه غذایی: شرکتهایی که طعمدهندهها، رنگها، نگهدارندهها و امولسیفایرها را تولید میکنند تا ایمنی مواد غذایی در محصولات فرآوریشده و بستهبندیشده را تضمین کنند.
- شرکتهای تولیدکننده مواد شیمیایی مرتبط با مواد غذایی: شامل شرکتهایی که مواد شیمیایی نظافتی برای سطوح کارخانههای مواد غذایی تولید میکنند.
- مراکز خدماترسانی صنعت غذایی: مانند شرکتهای نظافتی و ارائهدهندگان خدمات مرتبط.
این گواهینامه به تمامی این سازمانها کمک میکند تا انطباق با مقررات، افزایش اعتماد مشتری و دسترسی به بازارهای بینالمللی را تسهیل کنند.
ایزو ۲۲۰۰۰ در موارد زیر به شما کمک میکند
- ایمنی مواد غذایی
- زنجیره ی غذایی
- کنترل خطر زنجیره تامین
- استراتژی تجارت مواد غذایی
چرا از ISO 22000 استفاده می کنیم؟
راهاندازی سیستم مدیریت کیفیت ایمنی مواد غذایی منجر به اطمینان از ایمنی محصولات و خدمات میشود. مانند هر استاندارد بین المللی، ISO 22000 بر صرفه جویی در وقت موثر است. با اخذ گواهی ایزو ۲۲۰۰۰، شما از یک روش شناخته شده و جهانی استفاده می کنید که باعث می شود تا خطرات شناسایی شوند و اقدامات مربوطه برای کاهش خطرات انجام شود و همچنین برای کنترل این خطرات در هنگام وقوع، ارتباط موثری با آنها ایجاد شود.
عناصر اصلی ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
برای اطمینان از ایمنی مواد غذایی در طول زنجیره غذایی، iso 22000 عناصر کلیدی زیر را ترکیب میکند:
- ارتباطات تعاملی
- مدیریت سیستم
- برنامههای پیشنیاز
- اصول تجزیهوتحلیل خطر و نقطه کنترل بحرانی (HACCP)
خانواده استانداردهای ISO 22000
ISO 22000 تنها یک استاندارد مجزا نیست، بلکه بخشی از یک خانواده از استانداردهاست که به جنبههای مختلف ایمنی مواد غذایی میپردازند. این خانواده شامل:
- ISO 22000: الزامات سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی برای هر سازمان در زنجیره غذا.
- ISO 22001: راهنماییهایی برای کاربرد ISO 9001 در صنعت غذا و نوشیدنی.
- ISO/TS 22002: برنامههای پیشنیاز (PRP) در ایمنی مواد غذایی که شامل بخشهایی برای تولید مواد غذایی، کترینگ، کشاورزی، تولید بستهبندی غذا، حملونقل و ذخیرهسازی و تولید خوراک دام است.
- ISO/TS 22003: الزامات برای نهادهایی که ممیزی و گواهی سیستمهای مدیریت ایمنی مواد غذایی را ارائه میدهند.
- ISO/TS 22004: راهنماییهایی برای کاربرد ISO 22000:2005.
- ISO 22005: قابلیت ردیابی در زنجیره خوراک و مواد غذایی – اصول کلی و الزامات اساسی برای طراحی و پیادهسازی سیستم.
- ISO 22006: راهنماییهایی برای کاربرد ISO 9002:2000 در تولید محصولات کشاورزی.
این خانواده از استانداردها به سازمانها کمک میکنند تا یک رویکرد جامع و هماهنگ برای مدیریت ایمنی مواد غذایی در کل زنجیره تأمین داشته باشند.
تفاوت بین HACCP و ایزو ۲۲۰۰۰ چیست؟
تفاوت بین ایزو ۲۲۰۰۰ و HACCP در این است که HACCP مخفف Hazard Analysis and Critical Control Point System است و یک سیستم ایمنی مواد غذایی است که از به خطر افتادن ایمنی مواد غذایی جلوگیری میکند.
ایزو ۲۲۰۰۰ یک استاندارد بینالمللی بر اساس استانداردهای ISO است و برای تضمین ایمنی زنجیره غذایی جهانی ایجاد شده است.
اصول ایزو ۲۲۰۰۰
این استاندارد اصول دیگری را نیز پوشش میدهد که بخشی از استانداردهای سیستم مدیریت ISO است. این اصول عبارتند از:
- تمرکز بر مشتری
- رهبری
- مشارکت مردم
- رویکرد فرایندی
- بهبود مستمر
- تصمیمگیری مبتنی بر شواهد
- مدیریت روابط
الزامات استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
برای پیادهسازی موفق ایزو ۲۲۰۰۰، سازمانها باید به الزامات زیر توجه ویژه داشته باشند:
- تحلیل خطرات: شناسایی و ارزیابی خطرات احتمالی مرتبط با مواد غذایی.
- ایجاد برنامههای پیشنیاز (PRPs): فراهم کردن شرایط پایهای برای تضمین ایمنی مواد غذایی.
- تدوین سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی: مستندسازی رویهها و سیاستهای ایمنی.
- ارتباطات داخلی و خارجی: ایجاد کانالهای ارتباطی مؤثر برای مدیریت اطلاعات مرتبط.
- ارزیابی عملکرد: نظارت و بررسی مداوم سیستم برای بهبود مستمر.
مزایای دریافت گواهینامه
استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰ سازمان شما را قادر میسازد:
- یک سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی را در چارچوبی کاملاً تعریف شده و واضح بسازید و اجرا کنید که مطابق با نیازها و انتظارات کسبوکار شما منعطف باشد.
- درک کنید که خطرات واقعی برای مصرفکنندگان و شرکت شما چیست.
- ابزاری برای بهبود نظارت و اندازهگیری عملکرد ایمنی مواد غذایی به طور موثر فراهم کنید.
صدور گواهینامه استاندارد ابزار مؤثری برای ارتباط شرکت شما با ذینفعان و سایر اشخاص ذینفع است. این یک عنصر مهم در نشاندادن تعهد ایمنی مواد غذایی تحت حاکمیت شرکتی، مسئولیت شرکتی و الزامات گزارش مالی است.
ملاحظات ISO 22000 برای کسبوکارهای کوچک و متوسط (SMEs)
در گذشته نگرانیهایی وجود داشت که استاندارد ISO 22000 ممکن است برای شرکتهای کوچک و متوسط (SMEs) به دلیل کمبود منابع برای پیادهسازی و اخذ گواهینامه مناسب نباشد. با این حال، ISO و سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO) به طور مشترک یک راهنمای عملی برای ISO 22000 منتشر کردهاند.
این راهنما و رویکرد جدید استاندارد نشان میدهد که ISO 22000 میتواند برای سازمانهای در هر اندازه طراحی و پیادهسازی شود. هدف این راهنما کمک به تمامی سازمانها، از جمله SMEs، است که مزایای بالقوه پیادهسازی یک سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی مطابق با ISO 22000 را درک میکنند. این رویکرد انعطافپذیر به کسبوکارهای کوچکتر اجازه میدهد تا معیارهای کنترلی توسعهیافته خارجی را نیز اجرا کنند، که این امر به آنها در دستیابی به اهداف مشابه ایمنی مواد غذایی کمک میکند.
آخرین ورژن استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰
آخرین نسخه این استاندارد با نام ISO 22000:2018 منتشر شده است. این نسخه شامل تغییراتی در ساختار و الزامات استاندارد است که هماهنگی بیشتری با سایر استانداردهای مدیریت مانند ISO 9001 فراهم میکند.
چرخه عمر ایزو ۲۲۰۰۰
این سند توسط کمیته فنی ISO/TC 34 (محصولات غذایی) و کمیته فرعی SC 17 (سیستم های مدیریت ایمنی مواد غذایی) تهیه شده است.
این ورژن جایگزین نسخه اول (ISO ۲۲۰۰۰:۲۰۰۵) شد که از نظر فنی با اتخاذ یک دنباله بند اصلاحشده بازبینی شده است. همچنین دارای تصحیح فنی ISO 22000:2005/Cor.1:2006 است.
(منبع: https://www.iso.org/standard/65464.html)
جمعبندی
ایزو ۲۲۰۰۰ یک ابزار قدرتمند برای مدیریت ایمنی مواد غذایی است که به سازمانها کمک میکند تا محصولات غذایی ایمنتری تولید کنند، اعتماد مشتریان را جلب کنند و با قوانین و مقررات ایمنی مواد غذایی انطباق داشته باشند. این استاندارد با بهبود مستمر فرآیندها و کاهش ریسکهای مرتبط با ایمنی مواد غذایی، به ارتقای کیفیت و ایمنی در صنعت غذا کمک میکند.
سوالهای متداول
هر سازمانی که در زنجیره تولید و توزیع مواد غذایی فعالیت میکند، از جمله تولیدکنندگان مواد اولیه، کارخانههای فرآوری مواد غذایی، شرکتهای حمل و نقل، انبارها، رستورانها و فروشگاههای مواد غذایی میتوانند این استاندارد را پیادهسازی کنند.
ISO 22000 شامل اصول HACCP است، اما گسترهتر از آن. این استاندارد علاوه بر HACCP، الزامات سیستم مدیریت کیفیت، ارتباطات درون و برون سازمانی، و مدیریت سیستم را نیز در بر میگیرد.
مزایای اصلی شامل افزایش ایمنی مواد غذایی، بهبود اعتماد مشتریان، انطباق با قوانین و مقررات، بهبود کارایی فرآیندها، و افزایش قابلیت رقابت در بازار جهانی است.
بله، ایزو ۲۲۰۰۰ با سایر استانداردهای سیستم مدیریت مانند ایزو ۹۰۰۱ (مدیریت کیفیت) و ایزو ۱۴۰۰۱ (مدیریت محیط زیست) سازگار است و میتواند به راحتی با آنها ادغام شود.
اخذ گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ از ایزوسیستم
ایزوسیستم با همکاری برترین مراجع صدور (CB)، انواع گواهینامههای بینالمللی ایزو (ISO) را برای سازمانها و سایر مراکز تجاری و غیرتجاری صادر میکند. شرکت دانش بنیان خانه مدیران، ایزوسیستم را بهعنوان برند تجاری خود ثبت کرده و از سال ۱۳۸۵ در حوزه ارائه خدمات مشاور مدیریت و صدور گوهینامههای بینالمللی ایزو فعالیت میکند.
برای اخذ ایزو از طریق صفحه دریافت ایزو درخواست خود را به صورت سریع ثبت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانید از طریق شمارههای ۳۳۴۴۴۸۱۴-۰۲۳ و ۳۳۴۴۴۸۱۳-۰۲۳ با ما در تماس باشید یا از طریق تکمیل فرم اخذ ایزو کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.
این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می باشد.
ایزوسیستم برترین مرکز صدور مدارک بین المللی ایزو و دارنده مجوز سازمان صنعت، معدن و تجارت می باشد.
هشدار: مراقب نیش مراکز بدون مجوز رسمی در حوزه ی خدمات مشاوره و صدور گواهینامه های ایزو باشید!
صفر تا صد کار چقدر زمان میبره؟
سلام! بستگی به اندازه شرکت و آمادگیتون داره، ولی معمولا بین ۱۰ روز تا ۲ هفته طول میکشه. اگه سیستم مدیریت کیفیت خوبی داشته باشین، میتونه سریعتر هم بشه.
با سلام. هزینه گرفتن ایزو ۲۲۰۰۰ چقدره؟
سلام آقای صمدی. هزینه گرفتن گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ در حال حاضر ۷,۵۰۰,۰۰۰ که با ۴۰ درصد تخفیف در جشنواره تابستانه ایزوسیستم، ۴,۵۰۰,۰۰۰ تقدیمتون میشه.
ایزو ۲۲۰۰۰ برای صادرات لازمه؟
آره، خیلی از بازارهای بینالمللی، مخصوصا اروپا، گواهینامه ایزو ۲۲۰۰۰ رو به عنوان یه معیار ایمنی قبول دارن. داشتنش میتونه شانس صادرات رو حسابی بالا ببره.
ایزو ۲۲۰۰۰ برای چه شرکتهایی لازمه؟
ایزو ۲۲۰۰۰ یه استاندارد جهانی برای مدیریت ایمنی مواد غذاییه. برای هر شرکتی که تو زنجیره غذایی کار میکنه، مثل تولیدکنندهها، بستهبندیها یا حتی رستورانها، خیلی کاربردیه. کمک میکنه کیفیت و ایمنی محصول تضمین بشه و اعتماد مشتری جلب بشه.
فرق ایزو ۲۲۰۰۰ با HACCP چیه؟ کدوم بهتره؟
سلام میلادجان. HACCP یه سیستم کنترل خطرات تو تولید غذاست، ولی ایزو ۲۲۰۰۰ یه استاندارد کاملتره که HACCP رو هم شامل میشه، به علاوه مدیریت فرآیندها و بهبود مستمر. اگه بخوای بینالمللی کار کنی، ایزو ۲۲۰۰۰ بهتره.