ایزو 9000 چیست؟ بررسی تفاوت ایزو 9000 و ایزو 9001

نیاز به مشاوره دارید؟ با ما تماس بگیرید...

۰۲۳-۳۶۶۵۰ (۳۰خط) ۰۲۳-۳۳۴۴۴۸۱۳ ۰۹۱۰۰۳۴۲۷۳۳

مشاوره رایگان

سفارش گواهینامه ایزو

ایزو ۹۰۰۰ یکی از استانداردهای پایه در خانواده استانداردهای مدیریت کیفیت است که مفاهیم، اصول و اصطلاحات مرتبط با سیستم مدیریت کیفیت را تعریف می‌کند. این استاندارد بیشتر نقش مرجع و راهنما را دارد و به درک ساختار و الزامات خانواده ISO ۹۰۰۰ کمک می‌کند.

در این میان، ایزو 9001 استانداردی است که الزامات سیستم مدیریت کیفیت را مشخص می‌کند و برخلاف ISO ۹۰۰۰، می‌توان بر اساس آن گواهینامه دریافت کرد. به همین دلیل، شناخت تفاوت ایزو ۹۰۰۰ و ایزو ۹۰۰۱ برای شرکت‌هایی که قصد استقرار یا دریافت گواهینامه سیستم مدیریت کیفیت را دارند اهمیت زیادی دارد.

در ادامه، ابتدا بررسی می‌کنیم استاندارد ایزو ۹۰۰۰ چیست، چه کاربردی دارد و چه جایگاهی در خانواده ISO ۹۰۰۰ دارد و سپس تفاوت آن با ایزو ۹۰۰۱ را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

ایزو ۹۰۰۰ چیست؟

ایزو ۹۰۰۰:۲۰۱۵، آخرین نسخه از خانواده این استانداردها، مفاهیم اساسی و اصول مدیریت کیفیت را توصیف می‌کند. این استاندارد به طور جهانی برای سازمان‌هایی که به دنبال موفقیت از طریق سیستم مدیریت، تدارکات زنجیره تامین، بهبود ارتباطات داخلی و غیره هستند، قابل‌اجرا است.

ISO ۹۰۰۱ اصطلاحات و تعاریفی را مشخص می‌کند که برای کلیه استانداردهای سیستم مدیریت کیفیت که توسط ISO/TC ۱۷۶ ایجاد شده است، اعمال می‌شود.

ایزو ۹۰۰۱ چیست؟

ایزو ۹۰۰۱ یک معیار منحصربه‌فرد در بدنه استانداردهای ایزو ۹۰۰۰ است. زمانی که یک سازمان نیاز به نشان‌دادن توانایی خود در ارائه محصولات و خدماتی دارد که الزامات قانونی قابل‌اجرا را برآورده می‌کند، می‌تواند از یک سیستم مدیریت کیفیت استفاده کند.

فرایندهای دقیق، از جمله تجزیه‌وتحلیل شکاف و ممیزی داخلی، باید با استفاده از ISO ۹۰۰۱ برای حفظ سیستم مدیریت کیفیت انجام ‌شود. تمام الزامات این استاندارد عمومی هستند و برای هر سازمانی، صرف‌نظر از نوع یا اندازه آن، یا محصولات و خدماتی که ارائه می‌دهد، قابل اجراست.

تفاوت ایزو ۹۰۰۰ و ۹۰۰۱

تفاوت اصلی ایزو ۹۰۰۰ و ایزو ۹۰۰۱ در نقش و کاربرد آن‌ها است. ISO ۹۰۰۰ مبانی، اصول و اصطلاحات مدیریت کیفیت را توضیح می‌دهد، در حالی که ISO ۹۰۰۱ الزامات مشخصی را برای ایجاد و نگهداری یک سیستم مدیریت کیفیت تعیین می‌کند.

بنابراین اگر بخواهیم خیلی ساده بیان کنیم، ISO 9000 بیشتر به این سؤال پاسخ می‌دهد که مفاهیم و اصول مدیریت کیفیت چیست، در حالی که ISO 9001 مشخص می‌کند یک سیستم مدیریت کیفیت چه الزاماتی باید داشته باشد.

سری ایزو ۹۰۰۰ چیست؟

ایزو ۹۰۰۰ بخشی از خانواده استانداردهای مدیریت کیفیت است که برای ایجاد یک زبان مشترک و درک بهتر مفاهیم مدیریت کیفیت در سازمان‌ها تدوین شده است. این خانواده شامل استانداردهایی با نقش‌های متفاوت است و هرکدام بخش مشخصی از سیستم مدیریت کیفیت را پوشش می‌دهند.

مهم‌ترین استانداردهای این خانواده عبارت‌اند از:

• ISO 9000:2015 — مبانی و واژگان سیستم‌های مدیریت کیفیت
• ISO 9001:2015 — الزامات سیستم مدیریت کیفیت
• ISO 9004:2018 — راهنمای دستیابی به موفقیت پایدار سازمان
• ISO 19011:2018 — رهنمودهای ممیزی سیستم‌های مدیریت

در این میان، ISO ۹۰۰۰ نقش پایه و مرجع مفهومی را دارد و برای درک اصطلاحات، اصول و مفاهیم مورد استفاده در استانداردهای مدیریت کیفیت به کار می‌رود. ISO ۹۰۰۱ نیز استاندارد الزامات است و سازمان‌ها برای نشان دادن انطباق سیستم مدیریت کیفیت خود می‌توانند بر اساس آن ممیزی و گواهینامه دریافت کنند.

آیا ایزو ۹۰۰۰ گواهینامه دارد؟

خیر. ISO 9000 استانداردی برای صدور گواهینامه سیستم مدیریت کیفیت نیست. این استاندارد مبانی و واژگان مورد استفاده در خانواده استانداردهای مدیریت کیفیت را مشخص می‌کند و به سازمان کمک می‌کند مفاهیم و اصول این حوزه را به‌درستی درک کند.

اگر هدف سازمان دریافت گواهینامه سیستم مدیریت کیفیت باشد، استاندارد مرتبط ISO 9001 است. بنابراین در زمان انتخاب استاندارد، نباید ISO ۹۰۰۰ و ISO ۹۰۰۱ را دو استاندارد جایگزین یکدیگر در نظر گرفت؛ نقش این دو متفاوت است.

آیا ISO 9000 برای سازمان‌ها کاربرد دارد؟

بله، اما کاربرد آن با ISO ۹۰۰۱ متفاوت است. سازمان‌ها می‌توانند از ISO ۹۰۰۰ برای درک بهتر مفاهیم مدیریت کیفیت، یکسان‌سازی اصطلاحات مورد استفاده در سازمان و آشنایی با اصول مدیریت کیفیت استفاده کنند.

برای مثال، زمانی که کارکنان یک سازمان درباره مفاهیمی مانند کیفیت، سیستم مدیریت کیفیت، رضایت مشتری یا بهبود صحبت می‌کنند، استفاده از تعاریف و مفاهیم استاندارد ISO ۹۰۰۰ می‌تواند به ایجاد درک مشترک میان واحدهای مختلف کمک کند.

به همین دلیل، ISO ۹۰۰۰ را می‌توان یک مرجع مفهومی برای خانواده استانداردهای مدیریت کیفیت دانست؛ نه استانداردی که سازمان صرفاً برای دریافت گواهینامه آن اقدام کند.

رابطه ایزو ۹۰۰۰ با ایزو ۹۰۰۱

ISO ۹۰۰۰ و ISO ۹۰۰۱ در یک خانواده قرار دارند، اما وظیفه یکسانی ندارند. ISO ۹۰۰۰ مفاهیم، اصول و اصطلاحات مورد استفاده در مدیریت کیفیت را مشخص می‌کند و ISO ۹۰۰۱ الزامات یک سیستم مدیریت کیفیت را تعیین می‌کند.

در نتیجه، این دو استاندارد در بسیاری از پروژه‌های مدیریت کیفیت در کنار یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما گواهینامه سیستم مدیریت کیفیت بر اساس ISO 9001 صادر می‌شود، نه ISO 9000.

جمع‌بندی تفاوت ایزو ۹۰۰۰ و ۹۰۰۱

ایزو ۹۰۰۰ و ایزو ۹۰۰۱ دو استاندارد با کاربردهای متفاوت در خانواده مدیریت کیفیت هستند و نمی‌توان آن‌ها را جایگزین یکدیگر دانست. ISO 9000:2015 برای آشنایی با مبانی، اصول و واژگان مدیریت کیفیت کاربرد دارد، در حالی که ISO 9001:2015 الزامات سیستم مدیریت کیفیت را مشخص می‌کند و مبنای دریافت گواهینامه سیستم مدیریت کیفیت است.

بنابراین اگر هدف شما شناخت مفاهیم و اصطلاحات مدیریت کیفیت است، ISO ۹۰۰۰ مرجع مرتبط با این موضوع است. اما اگر سازمان قصد دارد یک سیستم مدیریت کیفیت را بر اساس الزامات استاندارد پیاده‌سازی کند و برای آن گواهینامه دریافت کند، باید الزامات ISO ۹۰۰۱ را بررسی کند.

اخذ گواهینامه ایزو معتبر

برای اخذ انواع استانداردهای ایزو می‌توانید از طریق صفحه دریافت ایزو درخواست خود را به صورت سریع ثبت کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید از طریق شماره‌های ۳۳۴۴۴۸۱۴-۰۲۳ و ۳۳۴۴۴۸۱۳-۰۲۳ با ما در تماس باشید یا از طریق تکمیل فرم اخذ ایزو کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.

این مقاله به صورت اختصاصی توسط تیم فنی ایزوسیستم آماده شده است، هرگونه بهره برداری بدون ذکر نام و آدرس منبع شرعا و قانونا ممنوع می باشد.